ReadyPlanet.com
dot
dot
แนะนำผู้เขียน
dot
bulletนายกสโมสรโรตารีสกลนคร ปีบริหาร 2556 - 2557
bulletสรรค์สนธิ บุณโยทยาน
dot
สากกะเบือยันเรือรบ กับปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
dot
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลกภาค 2 ข้ามทวีป ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร VS ปีรามิดเผ่ามายา เม็กซิโก
bulletพระพุทธรูปศิลปะขอมซ่อนอยู่ใต้โพรงหินที่ปราสาทภูเพ็ก.....สื่อถึงอะไร
bulletปฏิบัติการภูเพ็ก ดอนสวรรค์ พิสูจน์คำทำนายซินแส ฮวงจุ้ยเมืองสกล
bulletปฏิบัติการ "กาลิเลโอ" วัดความเร็วการหมุนของโลกที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletภูเพ็ก....เมกกะโปรเจค นครที่สาปสูญ
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลก 2012 ท้าพิสูจน์ที่ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
bulletความเป็นมาของปราสาทภูเพ็ก
bulletตลึง ! พบ “ฝายหินพันปี” กลางป่าภูเพ็ก
bulletวัดโลกทั้งใบ ไทย กัมพูชา ปฏิบัติการ "อีราโตสทีเนส" ข้ามประเทศ
bulletครบรอบ 10 ปี การค้นพบ "สุริยะปฏิทินพันปี" ปราสาทภูเพ็ก
bulletปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "เหมายัน" 21 -22 ธันวาคม ที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletเผยเทคนิคการออกแบบก่อสร้างปราสาทภูเพ็ก
bulletความเป็นมาของสุริยปฏิทิน
bulletพิสูจน์สุริยะวิถี กับปฏิทินมหาศักราชที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletรับพลัง "สุริยันจันทรา" ประชันดาวหางแพนสตาร์
dot
เปิดโลกวิทยาศาสตร์
dot
bulletวิเคราะห์ฤกษ์รัตนโกสินทร์ในมุมวิทยาศาสตร์
bulletOperation Rahu for STEMS Education
bulletปฏิบัติการพิมาย ชาตินี้มีครั้งเดียว Operation Phimai Once or Never
bulletนาฬิกาแดดโรงเรียนวิถีธรรม ม.ราชภัฏสกลนคร
bulletทำไมชาวมายาในเม็กซิโกจึงมีรูปร่างหน้าเหมือนคนเอเซีย
bulletปฏิบัติการชูหลี (Operation Chou Li) ยืนยันมุมเอียงโลก 23.5 องศา
bulletปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตรงศรีษะ (sun overhead)
bulletOperation Rahu 5 วัดระยะทางโลก - ดวงอาทิตย์
bulletOperation Rahu 4 วัดระยะทางโลก - ดวงจันทร์
bulletเกาะติดไปกับยาน New Horizons เผยความลับพลูโต "ดาวเคราะห์ลูกเมียน้อย"
bulletทำนาน้ำน้อยแต่ผลผลิตสูง เป็นไปได้หรือไม่ ?
bulletปฏิบัติการเวกัส 2558 "อีราโต้สทีเน้ส " ภาค 2 วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bullet21-22 มิถุนายน ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" Summer Solstice กลางวันยาวที่สุดในรอบปี
bulletOperation Rahu Episode III 4 April 2015 วัดระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการ "เจนัส" วัดมุมเอียงของโลก
bulletOperation Rahu Episode II สูตรใหม่คำนวณระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletOperation Rahu Episode I measuring earth to moon วัดระยะทางจากโลกถึงดวงจันทร์ ในปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
bulletดางหาง ISON ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ปิดท้ายปี 2556
bulletมองหมากเม่าผ่านมิติดาราศาสตร์
bulletดาราศาสตร์ที่เราเห็น.....ล้วนเป็นภาพลวงตา
bulletเข้าพรรษาปี 2555 ทำไมต้องเดือน 8-8 วิทยาศาสตร์มีคำตอบ
bulletประสบการณ์ตรงเรื่อง "ยูเอฟโอ" ผมคิดแบบวิทยาศาสตร์
bulletโลกล้านปีที่แอ่งสกลนคร
bulletวัดมุมเอียงของโลก...ด้วยไม้แท่งเดียว
bulletเกาะติดการค้นหาชีวิตบนดาวอังคาร กับยาน Curiosity
bulletหม้อหุงข้าวพลังแสงอาทิตย์ นวัตกรรมติดดิน
bulletนาฬิกาแดดต้นแบบมิติเวลาของมนุษยชาติ
bulletภาคปฏิบัติ....วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bulletการอบรมเชิงปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส"
bulletชวนครูไทย วัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
จับประเด็นร้อน
dot
bulletฤาตำนานหนองหารล่ม.....จะกลายเป็นเรื่องจริง
bulletทำไมคนถึงอยากครอบครอง "ดอนสวรรค์" ในบึงหนองหาร สกลนคร
bulletกู้ "หนองหาร" ด้วยมือเรา.....เริ่มต้นที่บ้าน
bulletบทเรียนอันเจ็บปวดของเขื่อนในอเมริกา....ฤา จะสะท้อนสามแสนล้านบาทเพื่อจัดการน้ำของไทย
bulletโบราณวัตถุพันปีสกลนคร....อยู่ในภาวะเสี่ยงสูญหาย
bulletภัยมืดรุกชาวสกล...จากสาหร่ายพิษในหนองหาร
bulletกรมศิลปากรโยนหินถาม...เอกสารสิทธิ์ทับคูเมืองโบราณ จะออกทางไหน
bulletน้ำท่วม "ตัวเมืองสกล" บทเรียนที่น่าจะถึงเวลาสรุปเสียที
bulletพายุ "นกกระเตน" ทำเสียหายสวนยางเมืองสกล
bulletฤา...นโยบาย 300 บาท จะช่วยบรรเทาปัญหา “หัวดำออก หัวหงอกเลี้ยง”
dot
อินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
bulletOperation Bhishma 2016 ปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป ..... การหมุนรอบตัวเองและวงโคจรของโลกยังคงปกติหรือไม่?
bulletทำไมวันปีใหม่ต้องเป็น 1 มกราคม? Why does the new year begin on January 1 ?
bulletผลการดูงานสหกรณ์การเกษตรประเทศไต้หวัน 23 - 26 สิงหาคม 2559
bulletSt.Peter's Fish โปรโมทการท่องเที่ยวและสร้างอาชีพใหม่....สกลนคร
bulletประกาศิตเทพเจ้ากูกูลข่าน The Return of God Kukulkan
bulletปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป Operation Transcontinental Equinox 2016
bulletวางผังเมืองเชียงใหม่ด้วยวิธีดาราศาสตร์
bulletกุมภาพันธ์ ปี "อธิกสุรทิน" ทำไมต้อง 29 วัน
bulletมองผ่านประตูพระธาตุพนมในอีกมุม
bulletจับพิรุธรูปสลักหินอ่อน "กษัตริย์เดวิท" ที่เมืองฟอร์เรนซ์
bulletย้อนอดีตกรุงเก่าอยุธยา ถือฤกษ์ "รามนะวามิ"
bulletท่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ "โสมสูตร" ที่ปราสาทขอมในกัมพูชาหายไปไหนหมด
bulletอาทิตย์ตั้งฉากกับพุทธสถานชื่อดังในวันวิสาขบูชาโลก
bulletประตูเมืองโบราณสกลนครอยู่ตรงไหน
bulletTourism Gimmick
bulletปราสาทพิมายในมุมมองวิทยาศาสตร์
bulletมองปราสาทขอม ในแง่มุมดาราศาสตร์ การเมือง และความเชื่อ โดยนักรบออนไลน์ กับไกด์มืออาชีพ
bulletตรุษจีน ตรุษเวียต ตรุษไทสกล และบุญเบิกฟ้า
bulletปริศนา "ปราสาทบายน" ฤา.....มนุษยชาติจะผ่านพ้นความขัดแย้ง
bulletประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ทำไมต้องใช้ชื่อว่า "วิสาขะ"
bulletราหู.....น้ำอมฤต.....สนามบินสุวรรณภูมิ
bulletอาณาจักร "ทวารวดี" ทำไมจึงล่มสลาย
bulletไขประตูสู่อดีตพระธาตุเชิงชุม ...... ในอีกมุมมอง
bullet"มาฆบูชา" ทำไมต้องใช้ชื่อนี้
bullet"ทัชมาฮาล" ในมุมมองดาราศาสตร์
bulletคำสอนพุทธองค์เปล่งประกายอีกครั้งในดินแดนภารตะ
bulletเมือง "สารนาท" ที่มาแห่งวันอาสาฬหบูชา
bulletพระธาตุดุม....ในอีกมุมมอง
bulletถอดจารึกขอม "ภูถ้ำพระ" ทำไมพระพุทธรูปไปอยู่ที่นั่น
bulletแกะรอย "สุริยะเทพ" ที่ปราสาทพนมบาเค็ง
bulletหนองหารหลวงเมืองหน้าด่าน ยันกับอาณาจักรจาม
bulletถอดความศิลาจารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พบ "ฤกษ์อโรคยาศาล"
bulletมุมมองใหม่ "สะพานขอม" ฝายทดน้ำชลประทาน
bulletปราสาทหินพิมาย กับสามเหลี่ยมพุทธมหายาน
bulletจากพระธาตุเชิงชุม ถึงพุทธคยา
bulletปราสาทขอมเมืองสกล.....เอาหินมาจากไหน ?
bulletไขความลับปราสาทนารายณ์เจงเวง
bulletถอดรหัสขอมพันปี 80 องศา พบราศีเมษ
bulletหลากมิติอารยธรรม 4 ยุค "บ้านท่าวัด" ริมหนองหาร สกลนคร
bulletไขปริศนาปราสาทพนมรุ้ง
bullet13 เมษายน 2551 วันสงกรานต์ จริงหรือ ?
bullet21 มี.ค. 51 ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก
bulletตำนานวันปีใหม่ มิติแห่งกาลเวลาของมนุษยชาติ
bulletเข้าพรรษา ปี 2550 ทำไมต้องมีเดือนแปดสองหน
bulletมหาสงกรานต์ 13–15 เม.ย.
bulletDownload ภาคสรรค์สนธิ
bulletปฏิบัติการอีราโตสทีเนสวัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
รายการการศึกษาที่น่าสนใจ
dot
bulletความรู้เรื่องพระไตรปิฎก
bulletวัดอภัยสมุทร
bulletสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน
dot
คอลัมน์กิตติมศักดิ์
dot
bulletบ่าวคำหอม ล่ะเบ๋อ
bulletอินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
เว็บที่เกี่ยวข้อง
dot
bulletจังหวัดสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองสกลนคร
bulletม.ราชภัฏสกลนคร
bulletจดหมายเหตุเมืองสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองนครพนม
bulletเทศบาลตำบลอากาศอำนวย
bulletศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพ
bulletweb thaiNGO
bulletสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสกลนคร
dot
นานาสาระ
dot
bulletฝนหลวง
bulletรวมชีวประวัติ ปฏิปทา คติธรรมคำสอนพระกรรมฐาน
bulletฐานรากเศรษฐกิจพอเพียง
bulletบทความน่าสนใจ จากสื่อไทย
bulletรู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม
bulletพจนานุกรมภาษาอีสาน
bulletข้อคิดดีๆจากภาพยนต์
dot
ข้อมูลเกี่ยวกับขยะ
dot
bulletพลังงานจากขยะ
bulletตัวอย่างโครงการคัดแยกขยะ
dot
ข่าวประชาสัมพันธ์
dot
bulletข่าวสาร บ้านเฮา
bulletข่าว เด่นประเทศเพื่อนบ้าน
bulletช่าว สด ข่าวเด่น
bulletแวดวง BCL.
bulletประมวลภาพ โรตารีสกลนคร ไปทัวร์ยูนนาน
bulletชมรมส่งเสริมคนดีเมืองสกล
bulletกลุ่มศิลป์เพื่อชีวิต
bulletกิจกรรมกลุ่ม young
dot
มุมสุนทรียภาพ
dot
bulletแวดวง ศิลปะ
bulletท่องเที่ยว
bulletแผนที่ทางดาวเทียม
bulletแผนที่ทางหลวง
bulletภาพเก่าๆ ของหัวใจใหม่ๆ
dot
ช่องทางส่งข้อมูล
dot
bulletทาง E-mail
bulletปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส" วัดเส้นรอบวงโลกด้วยไม้แท่งเดียว




Operation Rahu for STEMS Education

Operation Rahu for STEMS Education

How Far is the Moon

Partial Lunar Eclipse 8 August 2017

ปฏิบัติการราหูเพื่อการศึกษาแบบบูรณาการระหว่างวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ ....... วัดระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์ ในปรากฏการณ์จันทรุปราคา 8 สิงหาคม 2560

 

 

       ความเป็นมา

          จากการศึกษาผลงานของนักดาราศาสตร์ชาวกรีกโบราณ Aristarchus of Samon 310 - 230 BC ทำให้ทราบวิธีคำนวณระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์และนำไปทดสอบด้วยตนเองในปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวงเมื่อวันที่ 15 เมษายน 2557 ที่รัฐ Oklhoma USA หลังจากนั้นได้พัฒนาสมการขึ้นมาใหม่โดยต่อยอดวิธีการของท่าน Aristarchus ให้เป็นระบบ digital โดยใช้ภาพถ่ายจันทรุปราคาเพียงภาพเดียว และได้ทดลองใช้งาน 3 ครั้ง วันที่ 8 ตุลาคม 2557 วันที่ 4 เมษายน 2558 และ 27 กันยายน 2558 ปรากฏว่า "สมการใหม่ระบบดิจิต้อล" ใช้งานได้ดีมีความเที่ยงตรงสูงและไม่มีอะไรยุ่งยาก อุปกรณ์ที่ใช้มีเพียงกล้องถ่ายรูปกับโปรแกรม PowerPoint บวกความรู้ดาราศาสตร์และคณิตศาสตร์ระดับมัธยม สามารถศึกษารายละเอียดได้ในเว้ปไซด์เดียวกันนี้ (www.yclsakhon.com)

 

โลโก้ของปฏิบัติการราหู Operation Rahu ทั้ง 4 ครั้ง

 

        ทำไมจึงใช้ชื่อ "ปฏิบัติการราหู" (Operation Rahu)

           เป็นสไตล์ของผมโดยส่วนตัวที่ชอบผสมผสานระหว่างวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ ทำให้ปฏิบัติการทุกครั้งต้องมีชื่อรหัสที่สะท้อน Story Behind อาจจะเป็นเรื่องราวจากวรรณคดี ประวัติศาสตร์ ความเชื่อ หรือเหตุการณ์อย่างใดอย่างหนึ่งซึ่งสอดคล้องกับปฏิบัติการนั้นๆ

           Operation Rahu มาจากเรื่องราวของ "ราหูอมจันทร์" ตามความเชื่อในศาสนาฮินดูและพุทธมหายาน ซึ่งกล่าวถึงพิธีการกวนน้ำอมฤตของเหล่าเทวดาและอสูรแต่ถูกราหูแอบมาแย่งน้ำอมฤตไปกิน เทพจันทราและเทพสุริยาเห็นเหตุการณ์จึงร้องบอกพระวิศนุให้รีบขว้างจักรตัดคอราหูเพื่อเอาน้ำอมฤตคืน ทำให้ราหูเหลือเพียงส่วนหัวที่เป็นอมตะเพราะได้ลิ้มรสน้ำอมฤตไปส่วนหนึ่ง ราหูจึงเกิดความแค้นต่อเทพจันทราและเทพสุริยาจึงพยายามหาโอกาสใช้ปากอมเทพทั้งสอง เป็นที่มาของชื่อ "ราหูอมจันทร์" ท่านที่สนใจสามารถอ่านรายละเอียดในบทความ "ราหู....น้ำอมฤต.....สนามบินสุวรรณภูมิ" ของเว้ปไซด์เดียวกันนี้

 

ผู้หลักผู้ใหญ่ที่สร้างสนามบินสุวรรณภูมิและสนามบินพนมเป็ญได้สั่งการให้นำ "พิธีกวนน้ำอมฤต" ไปไว้ที่นั่นเพื่อเป็นศิริมงคล ทุกท่านที่เดินทางไปต่างประเทศผ่านสนามบินดังกล่าวจะต้องได้เห็นภาพแบบนี้และอดไม่ได้ที่จะถ่ายรูปเป็นที่ระลึก

 

       มีประโยชน์ต่อ STEMS Education อย่างไร และทำไมจึงเชิญชวนโรงเรียนในภาคอีสานเข้าร่วมโครงการ

           คำว่า STEMS Education หมายถึงการเรียนรู้เชิงบูรณาการระหว่างวิชา Science - Technology - Engineering - Mathematic - Social Science พูดง่ายๆก็คือการผสมผสานระหว่าง "วิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์" ดังนั้นนักเรียนที่จะเข้าร่วมปฏิบัติการครั้งนี้จะได้รับความรู้แบบผสมผสานระหว่างวิชาต่างๆอย่างจุใจ อีกทั้งเป็นปฏิบัติการดาราศาสตร์ในรูปแบบใหม่ที่ยังไม่เคยบรรจุในหลักสูตรการศึกษา เป็นการเปิดมิติใหม่แห่งการศึกษาวิชาดาราศาสตร์ที่เกิดจาก "แนวคิดนอกกรอบและจับต้องได้" เป็นการสร้างแรงจูงใจให้นักเรียนมีความคิดสร้างสรรในการมองหาความรู้ใหม่ๆด้วยตนเอง

          ในเบื้องต้นผมมองหาโรงเรียนในภาคอีสานตอนบนและอีสานตอนล่างที่อยู่ใน "ตำแหน่งเส้นแวงเดียวกัน" และมีระยะทางห่างกันมากกว่า 200 กิโลเมตร เพื่อจับคู่ปฏิบัติการ หรือคู่มิตรดาราศาสตร์ (Astronomical Partner)  ดังนี้

          คู่ที่ 1 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อ.สว่างแดนดิน จ.สกลนคร กับ โรงเรียนตาเบาวิทยา อ.ปราสาท จ.สุรินทร์

           คู่ที่ 2 โรงเรียนธาตุนารายณ์วิทยา อ.เมือง จ.สกลนคร กับ โรงเรียนอุทุมพรวิทยา อ.อุทุมพรพิสัย จ.ศรีสะเกษ

           คู่ที่ 3 โรงเรียนศรีบัวบานวิทยาคม อ.เมือง จ.นครพนม กับ โรงเรียนภูมิซรอลวิทยา อ.กันทรลักษ์ จ.ศรีสะเกษ

          อนึ่ง เหตุผลที่ต้องจับคู่โรงเรียนในตำแหน่งเส้นแวงเดียวกันในภาคอีสานตอนบนและภาคอีสานตอนล่าง เนื่องจากจะต้องทำ "ปฏิบัติการอีราโต้สทีเนส วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว" (Operation Eratosthenes) ให้ได้ตัวเลข "เส้นรอบวงโลก" เพื่อนำไปเข้าสมการในปฏิบัติการราหู (Operation Rahu) คำนวณระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์

 

ตำแหน่งที่ตั้งของโรงเรียนที่อยู่ในเส้นแวงเดียวกันเหมาะสมต่อปฏิบัติการดาราศาสตร์

 

ปฏิบัติการอีราโต้สทีเนส (Operation Eratosthenes) เป็นการคำนวณความยาวของเส้นรอบวงโลกโดยใช้ไม้แท่งเดียว

 

        ขั้นตอนและวิธีการ

           1.หาความยาวเส้นรอบวงโลกด้วยวิธีการของนักดาราศาสตร์ชาวกรีกโบราณ Eratosthenes วิธีการนี้ได้ปฏิบัติมาแล้วระหว่างปราสาทภูเพ็ก สกลนคร ประเทศไทย กับ ปราสาทบายน เสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา เมื่อวันที่ 21 มีนาคม 2555 อ่านรายละเอียดได้ในบทความ "วัดโลกทั้งใบไทยกัมพูชา" เว้ปไซด์เดียวกันนี้ ในครั้งนี้เป็นการจับคู่ระหว่างโรงเรียนเพื่อคำนวณหาความยาวเส้นรอบวงโลก กำหนดดำเนินการตรงกับปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" (Summer Solstice) กลางวันยาวที่สุดในรอบปี วันที่ 21 - 22 มิถุนายน 2560

           วิธีคำนวณหาความยาวเส้นรอบวงโลก มี step ดังนี้

           1.1 ทุกโรงเรียนทำ shadow plot เพื่อหามุมของดวงอาทิตย์ ณ เที่ยงสุริยะ (angle of the sun at solar noon) วันที่ 21 หรือ 22 มิถุนายน 2560 โดยทำระหว่าง 10:00 - 13:00 น.

 

แสดงวิธี shadow plot เพื่อหามุมดวงอาทิตย์ ณ เที่ยงสุริยะ (solar noon) เงาดวงอาทิตย์ในวันดังกล่าวจะเป็นเส้นโค้งอยู่ทางทิศใต้ของหลักไม้ เส้นตรง (เส้นเงา) ที่สั้นที่สุดจาก center ของหลักไม้ไปยังเส้น curve ของเงาดวงอาทิตย์ คือตำแหน่ง "เที่ยงสุริยะ" ขณะเดียวกันเส้นนี้คือ "ทิศเหนือแท้" (true north หรือ geographic north) สูตรการหามุม ณ เที่ยงสุริยะ ใช้ Tangent ความยาวเส้นเงาที่สั้นที่สุดหารด้วยความสูงของหลักไม้ ในที่นี้ Tan a = BO/AO

 

อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำ shadow plot (ภาพจากโรงเรียนศรีบัวบานวิทยาคม อ.เมือง จ.นครพนม)

 

ปฏิบัติการ Eratosthenes วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว ที่โรงเรียนศรีบัวบานวิทยาคม เมื่อวันที่ 23 กันยายน 2550 

 

เด็กๆได้แสดงฝีมือด้วยตนเองในการคำนวณเส้นรอบวงโลกโดยใช้เงาดวงอาทิตย์

 

องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช) จัดหลักสูตร "ปฏิบัติการอีราโต้สทีเนส" วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว ให้แก่คุณครูมัธยมสายคณิต-วิทย์ รวม 4 รุ่น เริ่มครั้งแรก 22-23 กันยายน 2551

 

 

ในการอบรมปฏิบัติการอีราโต้สทีเนสที่ อพวช. มีทั้งบรรยายภาคทฤษฏีและภาคปฏิบัติในสนาม

 

 

เส้นตรงสั้นที่สุดจาก center ของหลักไม้ไปยัง curve ของเงาดวงอาทิตย์คือตำแหน่งของ "เที่ยงสุริยะ"  (solar noon)

 

          1.2 เมื่อทั้งคู่โรงเรียนได้ค่ามุม ณ เที่ยงสุริยะของวันที่ 21 หรือ 22 มิถุนายน 2560 เรียบร้อยแล้วก็เข้าสูตร Eratosthenes ดังตัวอย่างในภาพ

 

สมการ Eratosthenes ในการคำนวณความยาวเส้นรอบวงโลก โดยใช้มุมดวงอาทิตย์ ณ เที่ยงสุริยะ ในปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" (summer solstice) วันที่ 21 หรือ 22 มิถุนายน 2560

 

ตัวอย่างสูตรการคำนวณความยาวเส้นรอบวงโลกของ Eratosthenes

 

          2. ปฏิบัติการราหู (Operation Rahu) คืนวันที่ 7 สิงหาคม 2560 จริงๆคือเวลา 0:03 - 02:18 ของวันที่ 8 สิงหาคม 2560 จะมีปรากฏการณ์ราหูอมจันทร์บางส่วน (partial lunar eclipse) มองเห็นได้ทั่วประเทศไทยและอีกหลายประเทศในทวีปเอเซีย อัฟริกา และออสเตเรีย นักเรียนสามารถใช้ภาพถ่ายของปรากฏการณ์นี้เข้าสมการคำนวณระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์ ดังตัวอย่างที่แสดงข้างล่าง

 

แผนที่แสดงประเทศต่างๆที่มองเห็นปรากฏการณ์ราหูอมจันทร์ ณ เวลาสากล GMT 18:20 7 August 2017 สำหรับประเทศไทยจะมองเห็นระหว่าง 0:23 - 02:18 วันที่ 8 สิงหาคม 2560

 

แผนผังแสดงปรากฏการณ์ราหูอมจันทร์บางส่วน (partial lunar eclipse) วันที่ 8 สิงหาคม 2560 ระหว่างเวลา 0:23 - 02:18

 

ถ่ายภาพราหูอมจันทร์ด้วยกล้องดิจิต้อลและเลือกภาพที่คมชัดที่สุดมาหนึ่งรูป เวลาที่เหมาะสมที่สุดน่าจะเป็น 01:20

 

Download ภาพที่คัดเลือกว่าคมชัดมากที่สุดลงในโปรแกรม PowerPoint และใช้เทคนิคภาพเชิงซ้อนสร้างวงกลมเงามืดของโลก (Earth's Umbra) กับวงกลมของดวงจันทร์ เพื่อหาสัดส่วนของเส้นผ่าศูนย์กลาง (D / d) และเอาตัวเลขเส้นผ่าศูนย์กลางของโลกจากปฏิบัติการ Eratosthenes วันที่ 21 หรือ 22 มิถุนายน 2560 มาเข้าสมการก็จะได้ระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์ อย่างไรก็ตามขอให้นักเรียนเปรียบเทียบตัวเลขระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์ที่ได้กับตัวเลขจริงๆจาก website ขององค์การ NASA มาดูว่ามีค่า % Error มากน้อยเพียงใด

 

อีกหนึ่งตัวอย่างการคำนวณระยะทางจากโลกไปดวงจันทร์

 

 หนึ่งในวิธีช่วยหาจุดศูนย์กลางวงกลมเงามืดของโลก (Earth's Umbra) ก็คือใช้ทฤษฏีของท่านปีธากอรัสที่ว่าด้วย "เส้นสัมผัสวงต้องตั้งฉากกับเส้นรัศมีหรือเส้นผ่าศูนย์กลางของวงกลมนั้นๆ"

         

            3.ตัวเลขมุมของดวงอาทิตย์ ณ เที่ยงสุริยะในปรากฏการณ์ summer solstice 21 - 22 June 2017 สามารถใช้คำนวณ "มุมเอียงของแกนโลก" (Earth's axis tilt) ได้อีกโดยไปเข้าสมการกับมุมของดวงอาทิตย์ ณ เที่ยงสุริยะ ในปรากฏการณ์ "ศารทวิษุวัต" (autumnal equinox) 23 กันยายน 2560

 

การคำนวณมุมเอียงของแกนโลก (Earth's axis tilt)

 

      สรุป

          ปฏิบัติราหู Operation Rahu น่าจะเป็นอีกหนึ่งแรงกระตุ้นให้นักเรียนได้เปิดมิติใหม่แห่งการเรียนรู้ด้วยการประยุกต์ความรู้พื้นฐานในเชิงบูรณาการระหว่างวิชาต่างๆทั้งวิทยาศาสตร์และสังคมศาสตร์ อาจจะนำไปสู่การค้นพบมิติใหม่แห่งองค์ความรู้ด้วยตนเอง ..... ให้สมกับเราๆท่านๆอยู่ในยุค "ไทยก้มหน้า" Thailand 4.0

สรรค์สนธิ บุณโยทยาน

E-mail sansonthi@gmail.com

 

 

 







Copyright © 2010 All Rights Reserved.
มูลนิธิเพื่อการพัฒนาผู้นำธุรกิจและชุมชน
The Foundation for Business and Community Leadership Development
โดย
นายอารีย์ ภู่สมบูญ
ประธานกรรมการมูลนิธิฯ