ReadyPlanet.com
dot
dot
แนะนำผู้เขียน
dot
bulletนายกสโมสรโรตารีสกลนคร ปีบริหาร 2556 - 2557
bulletสรรค์สนธิ บุณโยทยาน
dot
สากกะเบือยันเรือรบ กับปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
dot
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลกภาค 2 ข้ามทวีป ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร VS ปีรามิดเผ่ามายา เม็กซิโก
bulletพระพุทธรูปศิลปะขอมซ่อนอยู่ใต้โพรงหินที่ปราสาทภูเพ็ก.....สื่อถึงอะไร
bulletปฏิบัติการภูเพ็ก ดอนสวรรค์ พิสูจน์คำทำนายซินแส ฮวงจุ้ยเมืองสกล
bulletปฏิบัติการ "กาลิเลโอ" วัดความเร็วการหมุนของโลกที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletภูเพ็ก....เมกกะโปรเจค นครที่สาปสูญ
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลก 2012 ท้าพิสูจน์ที่ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
bulletความเป็นมาของปราสาทภูเพ็ก
bulletตลึง ! พบ “ฝายหินพันปี” กลางป่าภูเพ็ก
bulletวัดโลกทั้งใบ ไทย กัมพูชา ปฏิบัติการ "อีราโตสทีเนส" ข้ามประเทศ
bulletครบรอบ 10 ปี การค้นพบ "สุริยะปฏิทินพันปี" ปราสาทภูเพ็ก
bulletปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "เหมายัน" 21 -22 ธันวาคม ที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletเผยเทคนิคการออกแบบก่อสร้างปราสาทภูเพ็ก
bulletความเป็นมาของสุริยปฏิทิน
bulletพิสูจน์สุริยะวิถี กับปฏิทินมหาศักราชที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletรับพลัง "สุริยันจันทรา" ประชันดาวหางแพนสตาร์
dot
เปิดโลกวิทยาศาสตร์
dot
bulletวิเคราะห์ฤกษ์รัตนโกสินทร์ในมุมวิทยาศาสตร์
bulletOperation Rahu for STEMS Education
bulletปฏิบัติการพิมาย ชาตินี้มีครั้งเดียว Operation Phimai Once or Never
bulletนาฬิกาแดดโรงเรียนวิถีธรรม ม.ราชภัฏสกลนคร
bulletทำไมชาวมายาในเม็กซิโกจึงมีรูปร่างหน้าเหมือนคนเอเซีย
bulletปฏิบัติการชูหลี (Operation Chou Li) ยืนยันมุมเอียงโลก 23.5 องศา
bulletปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตรงศรีษะ (sun overhead)
bulletOperation Rahu 5 วัดระยะทางโลก - ดวงอาทิตย์
bulletOperation Rahu 4 วัดระยะทางโลก - ดวงจันทร์
bulletเกาะติดไปกับยาน New Horizons เผยความลับพลูโต "ดาวเคราะห์ลูกเมียน้อย"
bulletทำนาน้ำน้อยแต่ผลผลิตสูง เป็นไปได้หรือไม่ ?
bulletปฏิบัติการเวกัส 2558 "อีราโต้สทีเน้ส " ภาค 2 วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bullet21-22 มิถุนายน ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" Summer Solstice กลางวันยาวที่สุดในรอบปี
bulletOperation Rahu Episode III 4 April 2015 วัดระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการ "เจนัส" วัดมุมเอียงของโลก
bulletOperation Rahu Episode II สูตรใหม่คำนวณระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletOperation Rahu Episode I measuring earth to moon วัดระยะทางจากโลกถึงดวงจันทร์ ในปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
bulletดางหาง ISON ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ปิดท้ายปี 2556
bulletมองหมากเม่าผ่านมิติดาราศาสตร์
bulletดาราศาสตร์ที่เราเห็น.....ล้วนเป็นภาพลวงตา
bulletเข้าพรรษาปี 2555 ทำไมต้องเดือน 8-8 วิทยาศาสตร์มีคำตอบ
bulletประสบการณ์ตรงเรื่อง "ยูเอฟโอ" ผมคิดแบบวิทยาศาสตร์
bulletโลกล้านปีที่แอ่งสกลนคร
bulletวัดมุมเอียงของโลก...ด้วยไม้แท่งเดียว
bulletเกาะติดการค้นหาชีวิตบนดาวอังคาร กับยาน Curiosity
bulletหม้อหุงข้าวพลังแสงอาทิตย์ นวัตกรรมติดดิน
bulletนาฬิกาแดดต้นแบบมิติเวลาของมนุษยชาติ
bulletภาคปฏิบัติ....วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bulletการอบรมเชิงปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส"
bulletชวนครูไทย วัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
จับประเด็นร้อน
dot
bulletฤาตำนานหนองหารล่ม.....จะกลายเป็นเรื่องจริง
bulletทำไมคนถึงอยากครอบครอง "ดอนสวรรค์" ในบึงหนองหาร สกลนคร
bulletกู้ "หนองหาร" ด้วยมือเรา.....เริ่มต้นที่บ้าน
bulletบทเรียนอันเจ็บปวดของเขื่อนในอเมริกา....ฤา จะสะท้อนสามแสนล้านบาทเพื่อจัดการน้ำของไทย
bulletโบราณวัตถุพันปีสกลนคร....อยู่ในภาวะเสี่ยงสูญหาย
bulletภัยมืดรุกชาวสกล...จากสาหร่ายพิษในหนองหาร
bulletกรมศิลปากรโยนหินถาม...เอกสารสิทธิ์ทับคูเมืองโบราณ จะออกทางไหน
bulletน้ำท่วม "ตัวเมืองสกล" บทเรียนที่น่าจะถึงเวลาสรุปเสียที
bulletพายุ "นกกระเตน" ทำเสียหายสวนยางเมืองสกล
bulletฤา...นโยบาย 300 บาท จะช่วยบรรเทาปัญหา “หัวดำออก หัวหงอกเลี้ยง”
dot
อินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
bulletOperation Bhishma 2016 ปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป ..... การหมุนรอบตัวเองและวงโคจรของโลกยังคงปกติหรือไม่?
bulletทำไมวันปีใหม่ต้องเป็น 1 มกราคม? Why does the new year begin on January 1 ?
bulletผลการดูงานสหกรณ์การเกษตรประเทศไต้หวัน 23 - 26 สิงหาคม 2559
bulletSt.Peter's Fish โปรโมทการท่องเที่ยวและสร้างอาชีพใหม่....สกลนคร
bulletประกาศิตเทพเจ้ากูกูลข่าน The Return of God Kukulkan
bulletปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป Operation Transcontinental Equinox 2016
bulletวางผังเมืองเชียงใหม่ด้วยวิธีดาราศาสตร์
bulletกุมภาพันธ์ ปี "อธิกสุรทิน" ทำไมต้อง 29 วัน
bulletมองผ่านประตูพระธาตุพนมในอีกมุม
bulletจับพิรุธรูปสลักหินอ่อน "กษัตริย์เดวิท" ที่เมืองฟอร์เรนซ์
bulletย้อนอดีตกรุงเก่าอยุธยา ถือฤกษ์ "รามนะวามิ"
bulletท่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ "โสมสูตร" ที่ปราสาทขอมในกัมพูชาหายไปไหนหมด
bulletอาทิตย์ตั้งฉากกับพุทธสถานชื่อดังในวันวิสาขบูชาโลก
bulletประตูเมืองโบราณสกลนครอยู่ตรงไหน
bulletTourism Gimmick
bulletปราสาทพิมายในมุมมองวิทยาศาสตร์
bulletมองปราสาทขอม ในแง่มุมดาราศาสตร์ การเมือง และความเชื่อ โดยนักรบออนไลน์ กับไกด์มืออาชีพ
bulletตรุษจีน ตรุษเวียต ตรุษไทสกล และบุญเบิกฟ้า
bulletปริศนา "ปราสาทบายน" ฤา.....มนุษยชาติจะผ่านพ้นความขัดแย้ง
bulletประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ทำไมต้องใช้ชื่อว่า "วิสาขะ"
bulletราหู.....น้ำอมฤต.....สนามบินสุวรรณภูมิ
bulletอาณาจักร "ทวารวดี" ทำไมจึงล่มสลาย
bulletไขประตูสู่อดีตพระธาตุเชิงชุม ...... ในอีกมุมมอง
bullet"มาฆบูชา" ทำไมต้องใช้ชื่อนี้
bullet"ทัชมาฮาล" ในมุมมองดาราศาสตร์
bulletคำสอนพุทธองค์เปล่งประกายอีกครั้งในดินแดนภารตะ
bulletเมือง "สารนาท" ที่มาแห่งวันอาสาฬหบูชา
bulletพระธาตุดุม....ในอีกมุมมอง
bulletถอดจารึกขอม "ภูถ้ำพระ" ทำไมพระพุทธรูปไปอยู่ที่นั่น
bulletแกะรอย "สุริยะเทพ" ที่ปราสาทพนมบาเค็ง
bulletหนองหารหลวงเมืองหน้าด่าน ยันกับอาณาจักรจาม
bulletถอดความศิลาจารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พบ "ฤกษ์อโรคยาศาล"
bulletมุมมองใหม่ "สะพานขอม" ฝายทดน้ำชลประทาน
bulletปราสาทหินพิมาย กับสามเหลี่ยมพุทธมหายาน
bulletจากพระธาตุเชิงชุม ถึงพุทธคยา
bulletปราสาทขอมเมืองสกล.....เอาหินมาจากไหน ?
bulletไขความลับปราสาทนารายณ์เจงเวง
bulletถอดรหัสขอมพันปี 80 องศา พบราศีเมษ
bulletหลากมิติอารยธรรม 4 ยุค "บ้านท่าวัด" ริมหนองหาร สกลนคร
bulletไขปริศนาปราสาทพนมรุ้ง
bullet13 เมษายน 2551 วันสงกรานต์ จริงหรือ ?
bullet21 มี.ค. 51 ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก
bulletตำนานวันปีใหม่ มิติแห่งกาลเวลาของมนุษยชาติ
bulletเข้าพรรษา ปี 2550 ทำไมต้องมีเดือนแปดสองหน
bulletมหาสงกรานต์ 13–15 เม.ย.
bulletDownload ภาคสรรค์สนธิ
bulletปฏิบัติการอีราโตสทีเนสวัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
รายการการศึกษาที่น่าสนใจ
dot
bulletความรู้เรื่องพระไตรปิฎก
bulletวัดอภัยสมุทร
bulletสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน
dot
คอลัมน์กิตติมศักดิ์
dot
bulletบ่าวคำหอม ล่ะเบ๋อ
bulletอินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
เว็บที่เกี่ยวข้อง
dot
bulletจังหวัดสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองสกลนคร
bulletม.ราชภัฏสกลนคร
bulletจดหมายเหตุเมืองสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองนครพนม
bulletเทศบาลตำบลอากาศอำนวย
bulletศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพ
bulletweb thaiNGO
bulletสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสกลนคร
dot
นานาสาระ
dot
bulletฝนหลวง
bulletรวมชีวประวัติ ปฏิปทา คติธรรมคำสอนพระกรรมฐาน
bulletฐานรากเศรษฐกิจพอเพียง
bulletบทความน่าสนใจ จากสื่อไทย
bulletรู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม
bulletพจนานุกรมภาษาอีสาน
bulletข้อคิดดีๆจากภาพยนต์
dot
ข้อมูลเกี่ยวกับขยะ
dot
bulletพลังงานจากขยะ
bulletตัวอย่างโครงการคัดแยกขยะ
dot
ข่าวประชาสัมพันธ์
dot
bulletข่าวสาร บ้านเฮา
bulletข่าว เด่นประเทศเพื่อนบ้าน
bulletช่าว สด ข่าวเด่น
bulletแวดวง BCL.
bulletประมวลภาพ โรตารีสกลนคร ไปทัวร์ยูนนาน
bulletชมรมส่งเสริมคนดีเมืองสกล
bulletกลุ่มศิลป์เพื่อชีวิต
bulletกิจกรรมกลุ่ม young
dot
มุมสุนทรียภาพ
dot
bulletแวดวง ศิลปะ
bulletท่องเที่ยว
bulletแผนที่ทางดาวเทียม
bulletแผนที่ทางหลวง
bulletภาพเก่าๆ ของหัวใจใหม่ๆ
dot
ช่องทางส่งข้อมูล
dot
bulletทาง E-mail
bulletปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส" วัดเส้นรอบวงโลกด้วยไม้แท่งเดียว




ตรุษจีน ตรุษเวียต ตรุษไทสกล และบุญเบิกฟ้า

 ตรุษจีน ตรุษเวียดนาม และบุญเบิกฟ้า......มาลงตัวที่ "เทศกาลตรุษไทสกล คนจีน เวียดนาม"

           วันที่ 14 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2553 (ค.ศ.2010) เป็นการบังเอิญที่วันวาเลนไทน์ วันตรุษจีน และตรุษเวียดนาม มาตรงกันพอดี ชาวสกลนครที่อยู่ในเขตตัวเมืองจึงพร้อมใจกันจัดงานเฉลิมฉลองที่ยิ่งใหญ่โดยการสนับสนุนของเทศบาลเมืองสกลนครและจังหวัดสกลนคร ให้ชื่องานนี้ว่า "ตรุษไทสกล คนจีน เวียดนาม" กิจกรรมนี้เป็นที่ถูกอกถูกใจของผู้คนในเขตเทศบาลเมืองสกลนครเป็นอย่างยิ่งจึงถือเป็น "ประเพณี" ที่ควรปฏิบัติอย่างต่อเนื่องทุกๆปี ด้วยความร่วมมืออย่างดียิ่งของไทสกลที่เป็นคนพื้นเมือง ไทสกลเชื้อสายชาวจีนและไทสกลเชื้อสายเวียดนาม ต่อมาเมื่อเทศบาลเมืองสกลนครได้ยกระดับขึ้นเป็นเทศบาลนครสกลนคร ก็ได้จัดสรรงบประมาณสนับสนุนกิจกรรมนี้อย่างจริงจัง ทำให้มีการพัฒนารูปแบบของกิจกรรมครอบคลุมเรื่องราวความเชื่อมโยงและการอยู่อาศัยร่วมกันระหว่างไทสกลทุกเชื้อชาติ จนมีคำขวัญเป็นภาษาพื้นเมืองว่า "ไทสกลทั้งเมิ้ดละเบิ้อ" หมายความว่าเราๆท่านๆก็ล้วนแต่เป็นไทสกลด้วยกันทั้งนั้น

          วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 เป็นวันเริ่มต้นเทศกาล "ตรุษไทสกล คนจีน เวียดนาม" ซึ่งกำหนดจัด 3 วัน ระหว่าง 19 - 21 กุมภาพันธ์ ในการนี้ "ชมรมส่งเสริมคนดีเมืองสกล" โดยท่านประธานชมรม รศ.พิเศษ ทพ.ดร.สุขสมัย สมพงษ์ ที่เราๆท่านๆเรียกกันติดปากว่า "คุณหมอสุขสมัย สมพงษ์" ได้ประชุมปรึกษาหารือกรรมการและสมาชิกชมรมฯเพื่อหารูปแบบการจัดกิจกรรมในเทศกาลดังกล่าว ที่ประชุมได้มีการพูดถึง "ความเชื่อมโยงระหว่างตรุษจีน ตรุษเวียดนาม และบุญเบิกฟ้าของชาวอีสาน" ที่เผอิญมาอยู่ในช่วงเวลาเดียวกันอย่างลงตัว ผมในฐานะที่เป็น "นักพิภพวิทยา" มีความสนใจศึกษาเรื่องราวต่างๆของมนุษยชาติในหลากหลายแง่มุม จึงใคร่ขอนำข้อมูลมาเผยแพร่ให้ท่านที่สนใจได้ทราบ

   

 

 

       ทำไมตรุษจีน ตรุษเวียดนาม และบุญเบิกฟ้าจึงมีโอกาสใกล้เคียงกัน

           ก่อนอื่นขอให้ทุกท่านพิจารณาลักษณะทางภูมิศาสตร์ของประเทศจีน ประเทศเวียดนามและภาคอีสานของประเทศไทย ล้วนตั้งอยู่ในภูมิภาคเอเซียที่ได้รับอิทธิพลของดินฟ้าอากาศเดียวกัน จะเห็นได้ว่าอิทธิพลของร่องความกดอากาศจากประเทศจีนมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในภาคอีสานโดยตรง ความหนาวเย็นที่เกิดขึ้นในภาคนี้ก็ล้วนเป็นผลจากความกดอากาศสูงจากประเทศจีน ดังนั้นการกำหนดเทศกาล "ประเพณี" ที่เกี่ยวข้องกับ "ฤดูกาล" จึงอยู่ในช่วงใกล้เคียงกัน

         ตรุษจีน เป็นวันขึ้นปีใหม่ของจีนมีประวัติความเป็นมาย้อนหลังไปถึงราชวงศ์ถัง ราว 1766 - 1122 ปี ก่อนคริตกาล โดยกำหนดให้อยู่ในช่วงปลายฤดูหนาวและย่างเข้าฤดูใบไม้ผลิ ต่อมาเมื่อถึงรัชกาลของจักรพรรดิหวู (Emperor Wu) ราชวงศ์ฮั่น 157 ปี - 87 ปี ก่อนคริตกาล พระองค์ได้กำหนดให้วันปีใหม่ตรงกับ "วันแรกของเดือนแรกแห่งการย่างเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิ" โดยพิจารณาให้เริ่มต้นนับจากวัน "เหมายัน" (Winter solstice) เป็นวันที่มีเวลากลางคืนยาวที่สุดในรอบปี และนับต่อไปให้ถึงวัน "ขึ้น 1 ค่ำ ครั้งที่สอง" จึงเป็นวันปีใหม่

            ยกตัวอย่าง ตรุษจีน ปี พ.ศ. 2558 ( ค.ศ. 2015) 

1. เริ่มต้นนับจากวัน "เหมายัน" (winter solstice) กลางคืนยาวที่สุดในรอบปี ตรงกับปฏิทินสากลปัจจุบัน (Gregorian calendar) วันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2557

2. ขึ้น 1 ค่ำ ถัดมาคือ วันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2558

3. ขึ้น 1 ค่ำครั้งที่สองตรงกับวันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 เป็นวันตรุษจีน หรือปีใหม่จีน

(อนึ่ง ตามปฏิทินจันทรคติของไทย ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 4 ตรงกับวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558 เนื่องจากประเทศจีนกับประเทศไทยนับการเริ่มต้น The First Moon ไม่ตรงกันทีเดียวนักเพราะนับกันคนละเวลาของรอบวัน)  

          หลายท่านจะเห็นว่าเทศกาลตรุษจีนมีการจุดประทัดเสียงดัง และตบแต่งด้วยสีแดง ทั้งนี้ก็สืบเนื่องมาจาก "ตำนานที่ว่าด้วย ตัวเหนียน" (Nian) เป็นสัตว์ประหลาดมีหัวเหมือนสิงห์โตและลำตัวเหมือนวัว ตัวเหนียนอาศัยอยู่ในป่าบนภูเขาพอถึงปลายฤดูหนาวมันไม่มีอะไรจะกินจึงต้องลงมาหากินมนุษย์ในตัวเมือง แต่ตัวเหนียนมีจุดอ่อนตรงที่ "กลัวเสียงดัง และกลัวสีแดง" ชาวบ้านจึงต้องเอากระดาษสีแดงผูกไว้หน้าบ้านพร้อมๆกับจุดประทัดและตีกลองให้เกิดเสียงดัง เพื่อไล่ให้ตัวเหนียนหนีไปไกลๆ จึงกลายมาเป็นประเพณีแห่สิงห์โตและประดับด้วยโคมไฟสีแดง

 

 

ตัวเหนียนลงจากภูเขามาหากินมนุษย์ในหมู่บ้านยามค่ำคืน

 

รูปตัวเหนียนในสายตาของคนจีนเมื่อครั้งโบร่ำโบราณ

 

        

การจุดประทัดและประดับโคมไฟสีแดงเพื่อไล่ตัวเหนียนไม่ให้เข้ามาใกล้

 

ตัวเหนียนยุคปัจจุบันถูกดัดแปลงเป็นสิงห์โต ถ้าเหนียนมาเกิดใหม่และเห็นการเชิดสิงห์โต มันคงจะพูดว่า "นี่มันใช่ตูข้าไม้เนียะ" 

 

           "ตรุษจีน" เป็นปฏิทิน "จันทรคติ" ซึ่งปีหนึ่งมี 354 วัน น้อยกว่าปี "สุริยะคติ" ปีละ 11 วัน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องมีการปรับชดเชยให้เทศกาลตรุษจีน "ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1" อยู่ในช่วงของปลายฤดูหนาวและย่างเข้าฤดูใบไม้ผลิ โดยการเพิ่มเดือนที่ 13 เข้าไปในบางปี วิธีการทำแบบนี้เอาหลักการมาจากคณิตศาสตร์และดาราศาสตร์ของชาวกรีกเมื่อ 432 ปี ก่อนคริตกาล ชื่อ "เมตั้น" (Meton of Athens) นักดาราศาสตร์เรียกสูตรนี้ว่า Metonic Cycle สูตรนี้กำหนดให้มีการชดเชยเดือนที่ 13 จำนวน 7 ครั้ง ในรอบ 19 ปี ปฏิทินจันทรคติทั่วโลก เช่น ปฏิทินจีน ปฏิทินไทย และปฏิทินยิว จึงใช้สูตรนี้ ของไทยเราเรียกว่า "เดือน 8-8" จากการค้นพบ "เครื่องจักรแห่งอันทีไกเทอร่า" (Antikythera Machine) ที่จมอยู่ในซากเรืออับปางเมื่อครั้ง 203 ปี ก่อนคริตกาล ทำให้นักดาราศาสตร์เชื่อว่าเจ้านี่คืออุปกรณ์ในการช่วยคำนวณ "การชดเชย" ระหว่างปฏิทินจันทรคติกับปฏิทินสุริยะคติ ในครั้งพุทธกาลก็นำสูตรของเมตั้นมาใช้กับการกำหนดวันเข้าพรรษาโดยให้มีเดือน 8-8 จำนวน 7 ครั้ง ในรอบ 19 ปี เพื่อประคองให้ "วันเข้าพรรษา" ยังคงอยู่ในต้นฤดูฝน 

 

เครื่องมือในการคำนวณการปรับชดเชยระหว่างปฏิทินจันทรคติกับปฏิทินสุริยะคติ ถูกบรรจุไว้ในโปรแกรมของ "เครื่องจักรแห่งแอนทิไกเทอร่า" (Antikythera Machine) ค้นพบในซากเรืออับปางใต้ทะเลใกล้ๆกับเกาะแอนทิไกเทอร่า ประเทศกรีก เมื่อปี 1900 ปัจจุบันเก็บรักษาและตั้งแสดงอยู่ที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติกรุงเอเทน ประเทศกรีก

 

 

 ภาพข้างบนนี้เป็นการสร้างเลียนแบบขึ้นมาใหม่ จากการวิจัยของนักโบราณคดีพบว่าเครื่องมือการคำนวณทางดาราสาสตร์ชิ้นนี้มีอายุเก่าแก่ราว 205 ปี ก่อนคริตกาล (2,220 ปี นับจาก ค.ศ.2015)

 

 

 ตัวอย่างกำหนดวันตรุษจีนในปีต่างๆ ปีปกติใช้สีขาว ส่วนปีที่มีการปรับชดเชยให้เพิ่มเป็น 13 เดือน ใช้สีเหลือง อนึ่งปีนักษัตร 12 ที่คนไทยนิยมใช้อย่างแพร่หลาย .... ชวด ฉลู ขาล เถาะ ...... วอก ระกา จอ กุน เป็นอิทธิพลของวัฒนธรรมจีน 

 

         ตรุษเวียดนาม เนื่องจากประเทศเวียดนามได้รับอิทธิพลจากประเพณีต่างๆของจีนจึงใช้วันปีใหม่ตรงกับตรุษจีน แต่ภาษาเวียดนามเรียกวันนี้ว่า Tet Nguyen Dan มีความหมายว่า "เช้าวันแรกแห่งเดือนแรกของปี" คนเวียดนามในจังหวัดสกลนครจึงมีคำพูดว่า "วันกินเตท" หมายถึงการเชิญให้แขกไปกินเลี้ยงฉลองปีใหม่ และคำว่า Tet หมายถึงการเฉลิมฉลองย่างเข้าฤดูใบไม้ผลิ 

 

 Chuc Mung Nam Moi สวัสดีปีใหม่ที่กรุงโฮจิมิน ประเทศเวียดนาม

 

การเฉลิมฉลองตรุษเวียดนามที่สวยงาม

 

 

ประเพณีการฉลองของครอบครัวชาวเวียดนาม

 

          บุญเบิกฟ้า เป็นประเพณีดั่งเดิมของชาวอีสานซึ่งไม่ปรากฏหลักฐานว่าเริ่มต้นมาจากเมื่อใด ในความเห็นส่วนตัวของผมเชื่อว่าเกิดขึ้นในสมัยอาณาจักรล้านช้าง ประเพณีบุญเบิกฟ้ากำหนดให้จัดในวัน ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 ปัจจุบันตรงกับปลายเดือนมกราคม ถึงต้นเดือนกุมภาพันธ์ ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ใกล้หมดฤดูหนาวและเป็นเวลาที่เก็บผลผลิตต่างๆเข้ายุ้งฉางเสร็จสิ้นแล้ว คำว่า "บุญเบิกฟ้า" หมายถึงฟ้าจะเริ่มไขประตูน้ำฝน ชาวบ้านจะคอยฟังเสียงฟ้าร้องมาจากทิศไหนเพื่อทำนายว่าในฤดูทำนาจะมีน้ำอุดมสมบูรณ์หรือไม่ เช่นถ้าฟ้าร้องในทิศ "บูรพา" หรือทิศตะวันออก แสดงว่าฝนฟ้าจะอุดมสมบูรณ์ข้าวปลาจะได้ผลดี แต่ถ้าฟ้าร้องทางทิศอาคเนย์ หรือทิศตะวันออกเฉียงใต้ ฝนจะน้อย ความแห้งแล้งจะเกิดขึ้น ข้าวปลาอาหารจะขาดแคลนและแถมด้วยโรคระบาดอีกต่างหาก จังหวัดที่มีการเฉลิมฉลองบุญเบิกฟ้าอย่างจริงจังได้แก่จังหวัดมหาสาสารคาม มีการจัดงานบุญเบิกฟ้าพร้อมๆกับงานกาชาดประจำปี 

          อนึ่ง เทศกาลของบุญเบิกฟ้ามีโอกาสใกล้เคียงกับเทศกาลตรุษจีน เพราะยึดหลักฤดูกาลที่เกี่ยวข้องกับวิถีเกษตรกรรมเหมือนกัน ดังนั้นหากปีไหนเทศกาลตรุษจีนตรงกับขึ้น 1- 3 ค่ำ เดือน 3 ก็จะตรงกัน ยกเว้นปีที่เทศกาลตรุษจีนเลื่อนไปอยู่ในเดือน 4 เช่น ปี 2558 

 

 

บุญเบิกฟ้าตามปฏิทินจันทรคติไทย ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3  ส่วนตรุษจีนใช้ปฏิทินจีน ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1 แต่ด้วยแนวคิดในเรื่องการเกษตรและฤดูกาลคล้ายกัน จึงมีโอกาสที่จะอยู่ในช่วงใกล้ๆกัน

 

บุญเบิกฟ้าที่สกลนคร (ใช้ชื่อว่าบุญเดือน 3 ออกใหม่ 3 ค่ำ) จัดโดยวัดพระธาตุเชิงชุม วันที่ 22 มกราคม 2558 ขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3  (ปีนี้ไม่ตรงกับตรุษจีน) ภาพฝีมือคุณเหมียว ดารณี พงษ์ไพบูลย์ บ้านอยู่ใกล้วัดพระธาตุเชิงชุม ขอขอบคุณน้องเหมียวมากครับที่เอื้อเฝื้อภาพ

 

เป็นประเพณีสู่ขวัญข้าวและผูกแขนผู้สูงอายุ

 

ชาวสกลนครจัดอย่างยิ่งใหญ่ไม่แพ้จังหวัดอื่นๆในภาคอีสาน

 

จังหวัดมหาสารคามจัดงานบุญเบิกฟ้าทุกปี

 

มีการทำพิธีบวงสรวงเพื่อให้การเกษตรในปีต่อไปได้ผลดี

 

รูปแบบของบุญเบิกฟ้าที่จังหวัดมหาสารคาม

 

          เทศกาลไทสกล คนจีน เวียดนาม...... ได้กลายมาเป็นส่วนหนึ่งของประเพณีของชาวสกลนครที่อยู่ในเขตเทศบาลโดยเฉพาะอย่างยิ่งคุ้มต่างๆท่ีอยู่ในตัวเมือง เมื่อคราวเทศกาลตรุษไทสกล คนจีน เวียดนาม วันที่ 3 - 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 (ค.ศ. 2011) ผมก็มีส่วนร่วมในการเล่นดนตรีสไตล์ The Shadow บนเวทีในงาน

 

 

ปี พ.ศ. 2558 วันตรุษจีนตรงกับ 19 - 21 กุมภาพันธ์ ตามปฏิทินจีนถือว่าเป็นวันที่ 1 เดือนที่ 1 เพราะมีปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ ขึ้น 1 ค่ำ (New Moon) เป็นครั้งที่สองนับจากวัน "เหมายัน" ( Winter solstice 21 ธันวาคม 2557)

วันอาทิตย์ 21 ธันวาคม 2557 เป็น "วันเหมายัน" (Winter solstice) กลางคืนยาวที่สุดในรอบปี

วันอังคาร 20 มกราคม 2558 ขึ้น 1 ค่ำ (ครั้งที่หนึ่งนับจากวัน "เหมายัน")  

วันพฤหัสบดี 19 กุมภาพันธ์ 2558 ขึ้น 1 ค่ำ (ครั้งที่สอง) ตามปฏิทินจีน แต่ปฏิทินจันทรคติไทยเป็นขึ้น 2 ค่ำ เพราะการมองดวงจันทร์ระหว่างจีนกับไทยที่อยู่ต่างพื้นที่ จึงอาจตีความการขึ้น 1 ค่ำไม่ตรงกันทีเดียว 

 

ดวงจันทร์ประกบคู่มากับดวงอาทิตย์จึงทำให้มองไม่เห็น

 

 

ในตอนเย็นแสงอาทิตย์ก็ยังข่มดวงจันทร์เพราะยังอยู่ใกล้กันมาก แต่ที่มองเห็นได้ชัดคือดาวเคราะห์สองดวงคือ Venus และ Mars ไล่ตามหลังดวงจันทร์ลงมา

 

ถ้าพี่น้องชาวจีน และชาวเวียดนามต้องการเห็นดวงจันทร์ก็ต้องรอวันถัดไปคือวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2558 ดวงจันทร์เริ่มแยกตัวห่างออกจากดวงอาทิตย์ และตกฟากฟ้าหลังดวงอาทิตย์

 

เริ่มต้นขึ้น 1 ค่ำ เดือน 1 ปฏิทินจีน (ขึ้น 1 ค่ำ เดือน 3 วันที่ 28 มกราคม 2560 ปฏิทินจันทรคติไทย) ดวงจันทร์อยู่ที่ขอบฟ้าทิศตะวันตก แต่มองไม่ค่อยเห็นเพราะอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์และเพิ่งจะเป็น new moon (0.45 day old) ในราศี Capricorn  

 

ปฏิทินนักษัตรจีน พ.ศ. 2560 เป็น "ปีไก่" เริ่มต้นวันที่ 28 มกราคม ........ ทุกท่านโชคดีครับ 

 







Copyright © 2010 All Rights Reserved.
มูลนิธิเพื่อการพัฒนาผู้นำธุรกิจและชุมชน
The Foundation for Business and Community Leadership Development
โดย
นายอารีย์ ภู่สมบูญ
ประธานกรรมการมูลนิธิฯ