ReadyPlanet.com
dot
dot
แนะนำผู้เขียน
dot
bulletนายกสโมสรโรตารีสกลนคร ปีบริหาร 2556 - 2557
bulletสรรค์สนธิ บุณโยทยาน
dot
สากกะเบือยันเรือรบ กับปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
dot
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลกภาค 2 ข้ามทวีป ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร VS ปีรามิดเผ่ามายา เม็กซิโก
bulletพระพุทธรูปศิลปะขอมซ่อนอยู่ใต้โพรงหินที่ปราสาทภูเพ็ก.....สื่อถึงอะไร
bulletปฏิบัติการภูเพ็ก ดอนสวรรค์ พิสูจน์คำทำนายซินแส ฮวงจุ้ยเมืองสกล
bulletปฏิบัติการ "กาลิเลโอ" วัดความเร็วการหมุนของโลกที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletภูเพ็ก....เมกกะโปรเจค นครที่สาปสูญ
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลก 2012 ท้าพิสูจน์ที่ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
bulletความเป็นมาของปราสาทภูเพ็ก
bulletตลึง ! พบ “ฝายหินพันปี” กลางป่าภูเพ็ก
bulletวัดโลกทั้งใบ ไทย กัมพูชา ปฏิบัติการ "อีราโตสทีเนส" ข้ามประเทศ
bulletครบรอบ 10 ปี การค้นพบ "สุริยะปฏิทินพันปี" ปราสาทภูเพ็ก
bulletปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "เหมายัน" 21 -22 ธันวาคม ที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletเผยเทคนิคการออกแบบก่อสร้างปราสาทภูเพ็ก
bulletความเป็นมาของสุริยปฏิทิน
bulletพิสูจน์สุริยะวิถี กับปฏิทินมหาศักราชที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletรับพลัง "สุริยันจันทรา" ประชันดาวหางแพนสตาร์
dot
เปิดโลกวิทยาศาสตร์
dot
bulletวิเคราะห์ฤกษ์รัตนโกสินทร์ในมุมวิทยาศาสตร์
bulletOperation Rahu Episode VI How far and how big is the Moon
bulletปฏิบัติการพิมาย ชาตินี้มีครั้งเดียว Operation Phimai Once or Never
bulletนาฬิกาแดดโรงเรียนวิถีธรรม ม.ราชภัฏสกลนคร
bulletทำไมชาวมายาในเม็กซิโกจึงมีรูปร่างหน้าเหมือนคนเอเซีย
bulletปฏิบัติการชูหลี (Operation Chou Li) ยืนยันมุมเอียงโลก 23.5 องศา
bulletปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตรงศรีษะ (sun overhead)
bulletOperation Rahu 5 วัดระยะทางโลก - ดวงอาทิตย์
bulletOperation Rahu 4 วัดระยะทางโลก - ดวงจันทร์
bulletเกาะติดไปกับยาน New Horizons เผยความลับพลูโต "ดาวเคราะห์ลูกเมียน้อย"
bulletทำนาน้ำน้อยแต่ผลผลิตสูง เป็นไปได้หรือไม่ More Rice With Less Water?
bulletปฏิบัติการเวกัส 2558 "อีราโต้สทีเน้ส " ภาค 2 วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bullet21-22 มิถุนายน ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" Summer Solstice กลางวันยาวที่สุดในรอบปี
bulletOperation Rahu Episode III 4 April 2015 วัดระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการ "เจนัส" วัดมุมเอียงของโลก
bulletOperation Rahu Episode II สูตรใหม่คำนวณระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletOperation Rahu Episode I measuring earth to moon วัดระยะทางจากโลกถึงดวงจันทร์ ในปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
bulletดางหาง ISON ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ปิดท้ายปี 2556
bulletมองหมากเม่าผ่านมิติดาราศาสตร์
bulletดาราศาสตร์ที่เราเห็น.....ล้วนเป็นภาพลวงตา
bulletเข้าพรรษาบางปีทำไมต้องเดือน 8-8
bulletประสบการณ์ตรงเรื่อง "ยูเอฟโอ" ผมคิดแบบวิทยาศาสตร์
bulletโลกล้านปีที่แอ่งสกลนคร
bulletวัดมุมเอียงของโลก...ด้วยไม้แท่งเดียว
bulletเกาะติดการค้นหาชีวิตบนดาวอังคาร กับยาน Curiosity
bulletหม้อหุงข้าวพลังแสงอาทิตย์ นวัตกรรมติดดิน
bulletนาฬิกาแดดต้นแบบมิติเวลาของมนุษยชาติ
bulletภาคปฏิบัติ....วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bulletการอบรมเชิงปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส"
bulletชวนครูไทย วัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
จับประเด็นร้อน
dot
bulletฤาตำนานหนองหารล่ม.....จะกลายเป็นเรื่องจริง
bulletทำไมคนถึงอยากครอบครอง "ดอนสวรรค์" ในบึงหนองหาร สกลนคร
bulletกู้ "หนองหาร" ด้วยมือเรา.....เริ่มต้นที่บ้าน
bulletบทเรียนอันเจ็บปวดของเขื่อนในอเมริกา....ฤา จะสะท้อนสามแสนล้านบาทเพื่อจัดการน้ำของไทย
bulletโบราณวัตถุพันปีสกลนคร....อยู่ในภาวะเสี่ยงสูญหาย
bulletภัยมืดรุกชาวสกล...จากสาหร่ายพิษในหนองหาร
bulletกรมศิลปากรโยนหินถาม...เอกสารสิทธิ์ทับคูเมืองโบราณ จะออกทางไหน
bulletน้ำท่วม "ตัวเมืองสกล" บทเรียนที่น่าจะถึงเวลาสรุปเสียที
bulletพายุ "นกกระเตน" ทำเสียหายสวนยางเมืองสกล
bulletฤา...นโยบาย 300 บาท จะช่วยบรรเทาปัญหา “หัวดำออก หัวหงอกเลี้ยง”
dot
อินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
bulletยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวเส้นทาง "ราชมรรคา"
bulletThe Riddle of Ayutthaya
bulletOperation Bhishma 2016 ปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป ..... การหมุนรอบตัวเองและวงโคจรของโลกยังคงปกติหรือไม่?
bulletทำไมวันปีใหม่ต้องเป็น 1 มกราคม? Why does the new year begin on January 1 ?
bulletผลการดูงานสหกรณ์การเกษตรประเทศไต้หวัน 23 - 26 สิงหาคม 2559
bulletSt.Peter's Fish โปรโมทการท่องเที่ยวและสร้างอาชีพใหม่....สกลนคร
bulletประกาศิตเทพเจ้ากูกูลข่าน The Return of God Kukulkan
bulletปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป Operation Transcontinental Equinox 2016
bulletวางผังเมืองเชียงใหม่ด้วยวิธีดาราศาสตร์
bulletกุมภาพันธ์ ปี "อธิกสุรทิน" ทำไมต้อง 29 วัน
bulletมองผ่านประตูพระธาตุพนมในอีกมุม
bulletจับพิรุธรูปสลักหินอ่อน "กษัตริย์เดวิท" ที่เมืองฟอร์เรนซ์
bulletย้อนอดีตกรุงเก่าอยุธยา ถือฤกษ์ "รามนะวามิ"
bulletท่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ "โสมสูตร" ที่ปราสาทขอมในกัมพูชาหายไปไหนหมด
bulletอาทิตย์ตั้งฉากกับพุทธสถานชื่อดังในวันวิสาขบูชาโลก
bulletประตูเมืองโบราณสกลนครอยู่ตรงไหน
bulletTourism Gimmick
bulletปราสาทพิมายในมุมมองวิทยาศาสตร์
bulletมองปราสาทขอม ในแง่มุมดาราศาสตร์ การเมือง และความเชื่อ โดยนักรบออนไลน์ กับไกด์มืออาชีพ
bulletตรุษจีน ตรุษเวียต ตรุษไทสกล และบุญเบิกฟ้า
bulletปริศนา "ปราสาทบายน" ฤา.....มนุษยชาติจะผ่านพ้นความขัดแย้ง
bulletประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ทำไมต้องใช้ชื่อว่า "วิสาขะ"
bulletราหู.....น้ำอมฤต.....สนามบินสุวรรณภูมิ
bulletอาณาจักร "ทวารวดี" ทำไมจึงล่มสลาย
bulletไขประตูสู่อดีตพระธาตุเชิงชุม ...... ในอีกมุมมอง
bullet"มาฆบูชา" ทำไมต้องใช้ชื่อนี้
bullet"ทัชมาฮาล" ในมุมมองดาราศาสตร์
bulletคำสอนพุทธองค์เปล่งประกายอีกครั้งในดินแดนภารตะ
bulletเมือง "สารนาท" ที่มาแห่งวันอาสาฬหบูชา
bulletพระธาตุดุม....ในอีกมุมมอง
bulletถอดจารึกขอม "ภูถ้ำพระ" ทำไมพระพุทธรูปไปอยู่ที่นั่น
bulletแกะรอย "สุริยะเทพ" ที่ปราสาทพนมบาเค็ง
bulletหนองหารหลวงเมืองหน้าด่าน ยันกับอาณาจักรจาม
bulletถอดความศิลาจารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พบ "ฤกษ์อโรคยาศาล"
bulletมุมมองใหม่ "สะพานขอม" ฝายทดน้ำชลประทาน
bulletปราสาทหินพิมาย กับสามเหลี่ยมพุทธมหายาน
bulletจากพระธาตุเชิงชุม ถึงพุทธคยา
bulletปราสาทขอมเมืองสกล.....เอาหินมาจากไหน ?
bulletไขความลับปราสาทนารายณ์เจงเวง
bulletถอดรหัสขอมพันปี 80 องศา พบราศีเมษ
bulletหลากมิติอารยธรรม 4 ยุค "บ้านท่าวัด" ริมหนองหาร สกลนคร
bulletไขปริศนาปราสาทพนมรุ้ง
bullet13 เมษายน 2551 วันสงกรานต์ จริงหรือ ?
bullet21 มี.ค. 51 ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก
bulletตำนานวันปีใหม่ มิติแห่งกาลเวลาของมนุษยชาติ
bulletเข้าพรรษา ปี 2550 ทำไมต้องมีเดือนแปดสองหน
bulletมหาสงกรานต์ 13–15 เม.ย.
bulletDownload ภาคสรรค์สนธิ
bulletปฏิบัติการอีราโตสทีเนสวัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
รายการการศึกษาที่น่าสนใจ
dot
bulletความรู้เรื่องพระไตรปิฎก
bulletวัดอภัยสมุทร
bulletสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน
dot
คอลัมน์กิตติมศักดิ์
dot
bulletบ่าวคำหอม ล่ะเบ๋อ
bulletอินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
เว็บที่เกี่ยวข้อง
dot
bulletจังหวัดสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองสกลนคร
bulletม.ราชภัฏสกลนคร
bulletจดหมายเหตุเมืองสกลนคร
bulletเทศบาลเมืองนครพนม
bulletเทศบาลตำบลอากาศอำนวย
bulletศูนย์ประติมากรรมกรุงเทพ
bulletweb thaiNGO
bulletสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัดสกลนคร
dot
นานาสาระ
dot
bulletฝนหลวง
bulletรวมชีวประวัติ ปฏิปทา คติธรรมคำสอนพระกรรมฐาน
bulletฐานรากเศรษฐกิจพอเพียง
bulletบทความน่าสนใจ จากสื่อไทย
bulletรู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม
bulletพจนานุกรมภาษาอีสาน
bulletข้อคิดดีๆจากภาพยนต์
dot
ข้อมูลเกี่ยวกับขยะ
dot
bulletพลังงานจากขยะ
bulletตัวอย่างโครงการคัดแยกขยะ
dot
ข่าวประชาสัมพันธ์
dot
bulletข่าวสาร บ้านเฮา
bulletข่าว เด่นประเทศเพื่อนบ้าน
bulletช่าว สด ข่าวเด่น
bulletแวดวง BCL.
bulletประมวลภาพ โรตารีสกลนคร ไปทัวร์ยูนนาน
bulletชมรมส่งเสริมคนดีเมืองสกล
bulletกลุ่มศิลป์เพื่อชีวิต
bulletกิจกรรมกลุ่ม young
dot
มุมสุนทรียภาพ
dot
bulletแวดวง ศิลปะ
bulletท่องเที่ยว
bulletแผนที่ทางดาวเทียม
bulletแผนที่ทางหลวง
bulletภาพเก่าๆ ของหัวใจใหม่ๆ
dot
ช่องทางส่งข้อมูล
dot
bulletทาง E-mail
bulletปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส" วัดเส้นรอบวงโลกด้วยไม้แท่งเดียว




มุมมองใหม่ "สะพานขอม" ฝายทดน้ำชลประทาน

มุมมองใหม่..... 

          สะพานขอมเมืองสกล…..อาจไม่ใช่แค่สะพานธรรมดา แต่ทำหน้าที่เป็น“ฝายทดน้ำ”ไปในตัว

          น่าสงสัยไม้ครับ.....สะพานขอม “ทำด้วยหิน” มีเพียงแห่งเดียว.......ที่อื่นๆสร้างด้วยไม้และผุพังไปหมดสิ้นตามกาลเวลาเพราะเป็นเพียงสะพานธรรมดา

 

สะพานขอมในสภาพปัจจุบันหลังจากได้รับการบูรณะ

 

ความเจริญทางวัตถุทำให้สพานขอมถูกเบียดบังด้วยถนนหลวงแผ่นดินที่ขยายเป็นสี่เลนหน้าประตูเมืองสกลนคร

 

ภาพถ่ายดาวเทียว "สะพานขอม" ฝังตัวอยู่ในระดับต่ำระหว่างถนนทางเข้าเมืองสกลนคร

 

เมื่อปี 2449 สะพานขอมอยู่สูงจากพื้นดิน

 

          จากข้อมูลของกรมศิลปากรทราบว่า “สะพานขอม” ที่เมืองสกลนคร เป็นสิ่งก่อสร้างแห่งเดียวในประเทศไทย จังหวัดอื่นๆมีปราสาทน้อยใหญ่ อโรคยาศาล (โรงพยาบาล) ที่พักคนเดินทาง ฯลฯ แต่ไม่มีสะพาน ปัจจุบันสะพานขอมได้รับการบูรณะใหม่และตั้งแสดงอยู่ที่ริมถนนหน้าเมืองสกลนคร ในฐานะเว้ปไซ้ดท้องถิ่น yclsakhon ขอตั้งประเด็นคำถามและข้อสังเกตเกี่ยวกับสะพานแห่งนี้ว่า…..เป็นเพียงสะพานธรรมดา หรือมีวัตถุประสงค์อย่างอื่นด้วย

        ลองมาวิเคราะห์ข้อมูลเหล่านี้ดู

          1.กรมศิลปากรเชื่อว่าสะพานแห่งนี้สร้างในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เช่นเดียวกับสะพานหินในนครธม และที่แม่น้ำชีเกรง จังหวัดกำปงกะเดย ประเทศกัมพูชา ดูจากรูปร่างลักษณะแล้วเป็นสไตล์เดียวกัน นักโบราณคดีชาวฝรั่งเศสบางท่านเชื่อว่า “สะพานหิน” ที่สร้างในยุคนั้น ทำหน้าที่เป็นฝายทดน้ำชลประทานอีกวัตถุประสงค์หนึ่ง

 

สะพานหินในนครธม (Spean Thma) อยู่ใกล้กับประตูแห่งชัยชนะด้านทิศตะวันออกของนครธม สร้างสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7

 

ในยุคสมัยนั้นสะพานแห่งนี้สร้างข้ามแม่น้ำเสียมเรียบ (Siem Reap River) แต่ปัจจุบันสายน้ำเปลี่ยนทิศทาง ทำให้ตัวสะพานลอยอยู่บนพื้นดินข้างๆแม่น้ำ

 

สะพานข้ามแม่น้ำชีเกรง จังหวัดกำปงกะเดย ประเทศกัมพูชา สร้างโดยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ปัจจุบันเป็นสถานที่ท่องเที่ยว

 

 

ภาพถ่ายสะพานขอมเมื่อ พ.ศ.2449 ครั้งที่กรมพระยาดำรงราชานุภาพเสด็จมาตรวจราชการที่จังหวัดสกลนคร เปรียบเทียบกับภาพสะพานขอมในปัจจุบันที่บูรณะโดยกรมศิลปากร

 

 

 

          2.ถ้าสะพานหินที่หน้าเมืองสกลนครเป็นทำหน้าที่เพียงสะพานข้ามลำห้วยอย่างเดียวบนถนนเชื่อมระหว่างตัวเมืองโบราณกับชุมชนปราสาทนารายณ์เจงเวง ก็น่าจะมีการสร้างสะพานลักษณะเดียวกันมากกว่าหนึ่งแห่งเพราะเส้นทางดังกล่าวมีลำน้ำไหลผ่านหลายสาย แต่กรณีนี้มีเพียงสะพานทำด้วยหินเพียงแห่งเดียวแสดงว่าต้องมีวัตถุประสงค์พิเศษมากกว่าการเป็นสะพานธรรมดา ผมจึงลงความเห็นว่าน่าจะเพื่อการทดน้ำชลประทานสำหรับทำนาให้ได้ผลผลิตมากๆ

           จากบันทึกของฑูตพาณิชย์ชาวจีน “จูต้ากวน” ที่เคยอยู่ในนครอังกอร์ราวแปดร้อยปีที่แล้วบันทึกว่าชาวขอมสามารถทำนาได้มากกว่าปีละหนึ่งครั้งโดยใช้น้ำชลประทาน เป็นหลักฐานยืนยันว่าบรรพชนเหล่านั้นมีความรู้ในการเกษตรชลประทานเป็นอย่างดี

 

 

          3.เมื่อพิจารณาลักษณะภูมิประเทศพบว่า “หนองสนม” น่าจะเป็นอ่างเก็บน้ำ และพื้นที่ด้านล่างเป็นที่ทำนาโดยมีฝายทดน้ำเป็นตัวช่วยป้อนน้ำ ส่วนบริเวณอื่นๆที่อยู่ในภูมิประเทศใกล้เคียงไม่เอื้อต่อการสร้างระบบชลประทาน จึงมีเพียงสะพานทำด้วยไม้และพุพังสลายไปตามกาลเวลา

 

 

 

 

ภาพจำลองระบบการทดน้ำชลประทานเพื่อทำนาโดยใช้ "หนองสนม" เป็นตัวอ่างเก็บน้ำซึ่งรับน้ำที่ไหลลงมาจากบริเวณที่เป็นศูนย์ราชการในปัจจุบัน

 

          4.จากการค้นพบ “ฝายหินโบราณ” บนภูเขาภูเพ็ก ทำให้ทราบว่าชาวขอมในยุคนั้นมีความรู้วิศกรรมชลประทานอย่างดี 

  

 

ฝายเก็บกักน้ำบนภูเขากลางป่าภูเพ็ก บ้านภูเพ็ก ตำบลนาหัวบ่อ อำเภอพรรณานิคม สกลนคร ถูกค้นพบโดยทีมงาน "พยัคฆ์ภูเพ็ก" นำโดยอาจารย์วรวิทย์ ตงศิริ หรือ ฤาษีเอก อมตะ และผู้ใหญ่บ้าน รวมทั้งผู้นำท้องถิ่นบ้านภูเพ็ก เมื่อเดือนเมษายน 2554 ฝายแห่งนี้สร้างเพื่อให้มีน้ำใช้สอยอุปโภคบริโภคสำหรับการก่อสร้างปราสาทภูเพ็กและชุมชนใกล้เคียง

 

          ไหนๆก็พูดถึงสะพานขอมแล้วก็ขอลงภาพที่เกี่ยวข้องมาให้ท่านได้ชมประกอบบทความนี้ จากข้อมูลที่ทราบจากผู้หลักผู้ใหญ่ของเมืองสกลนคร สะพานขอมเคยมีลำน้ำไหลลอดข้างล่าง ต่อมาถูกกลบโดยกรมทางหลวงเพื่อขยายถนนหลวงแผ่นดิน แต่ภายหลังก็ต้องรื้อขึ้นมาใหม่เพราะกรมศิลปากรยืนยันว่าเป็นโบราณสถานตามกฏหมาย แต่เมื่อบูรณะเสร็จแล้วรูปร่างเปลี่ยนไปมากจนแทบไม่เหลือเค้าเดิม

 

ภาพถ่ายโดยนักศึกษาวิทยาลัยครูสกลนคร (ไม่ทราบ พ.ศ.)

 

ภาพถ่ายสะพานขอม (ไม่ทราบว่าเป็นภาพขณะถูกกลบโดยกรมทางหลวง หรือกำลังขุดขึ้นมาบูรณะใหม่) 

 

ภาพถ่ายระหว่างบูรณะสะพานขอมโดยกรมศิลปากร

 

 

 

 

 

       สรุป

       บทความนี้เป็นความเห็นส่วนตัว ..... ที่เชื่อว่า "สะพานขอม" นอกจากเป็นเส้นทางไปมาหาสู่ระหว่างเมืองโบราณกับชุมชนธาตุนารายณ์เจงเวง ก็ยังสามารถทำหน้าที่ทดน้ำเพื่อการทำนา

          อนึ่ง การที่กรมทางหลวงถมดินกลบสะพานขอมเพื่อสร้างถนน และต่อมาถูกกรมศิลปากรใช้กฏหมายโบราณสถานสั่งให้รื้อฟื้นขึ้นมาใหม่ เป็นบทเรียนราคาแพงที่ต้องไม่ให้กรณีเช่นนี้เกิดขึ้นอีก เราทั้งหลายที่เกิดในยุคปัจจุบันต้องรำลึกถึงรากเหง้าของตนเองว่าบรรพบุรุษได้สร้างมรดกอันล้ำค่าไว้ ต้องทำความเข้าใจกับหลักการที่ว่า "ความเจริญต้องไม่ทำลายมรดกทางวัฒนธรรม" เพราะความเจริญเราสามารถหาใหม่ได้ทุกเมื่อถ้ามีงบประมาณ แต่มรดกวัฒนธรรมไม่สามารถตีราคาได้ ต่อให้มีเงินเท่าไหร่ก็หาซื้อไม่ได้ พูดง่ายว่า "หายแล้วหายเลย"   

 

 

 

 







Copyright © 2010 All Rights Reserved.
มูลนิธิเพื่อการพัฒนาผู้นำธุรกิจและชุมชน
The Foundation for Business and Community Leadership Development
โดย
นายอารีย์ ภู่สมบูญ
ประธานกรรมการมูลนิธิฯ