ReadyPlanet.com
dot
dot
สืบเสาะเจาะลึกเมืองสกล
dot
bulletMegalithic Gate of Equinox ...... Sakon Nakhon Thailand
bulletปฏิทินท่องเที่ยวดาราศาสตร์และโหราศาสตร์เมืองสกล Mar 2024 - Feb 2025
bulletหนองหารหลวง ....... นครแห่ง "สุริยะปฏิทินพันปี"
bulletหนองหารหลวง ........ เมืองแห่ง "มหาสงกรานต์" จริงหรือ?
bulletปราสาทนารายณ์เจงเวง .....อะไรหายไปแล้ว อะไรเสี่ยงสูญหาย
bulletปราสาทภูเพ็ก ถูกดัดแปลง?
bulletสะพานขอมปัจจุบัน ....... โบราณสถานตัวจริง หรือสร้างใหม่?
bulletนาฬิกาแดดขนาดยักษ์เมืองสกล Google Earth ก็มองเห็น
bulletนาฬิกาแดดโรงเรียนวิถีธรรมเมืองสกล ...... มรดกจากบรรพชน
bulletSakon Hempmade มิติใหม่อุตสาหกรรมสิ่งทอ
bulletความรู้ปัจจุบัน ฤาจะเทียบชั้นกับวันวาน Ancient Wisdom V/S Digital Technology
bulletพบฐานรากปราสาทขอมใกล้ลำน้ำก่ำ
bulletปราสาทภูเพ็ก สกลนคร สุดๆแห่งปราสาทขอมในประเทศไทย
bulletปฏิบัติการภูเพ็ก ดอนสวรรค์ พิสูจน์คำทำนายซินแส ฮวงจุ้ยเมืองสกล
bulletสุริยะปฏิทินขอมพันปี
bullet "อาทิตย์ทรงกลด" ณ ปราสาทขอมเมืองสกล วิทยาศาสตร์ที่ลงตัวกับความเชื่อ
bulletโลกล้านปีที่แอ่งสกลนคร
bulletกลุ่มชาติพันธุ์ไทโส้ ....... เป็นใคร ....... มาจากไหน?
bulletพระยาสุระอุทก .......หนองหารหลวง ตำนานที่จับต้องได้
bulletรับพลังสุริยะยุคก่อนประวัติศาสตร์ ...... ที่สกลนคร
bulletกรมศิลปากรโยนหินถาม...เอกสารสิทธิ์ทับคูเมืองสกลโบราณ จะออกทางไหน
bulletหลากมิติอารยธรรม 4 ยุค "บ้านท่าวัด" ริมหนองหาร สกลนคร
bulletถอดจารึกขอม "ภูถ้ำพระ" ทำไมพระพุทธรูปไปอยู่ที่นั่น
bulletปราสาทขอมเมืองสกล.....เอาหินมาจากไหน ?
bulletพระธาตุดุม....ในอีกมุมมอง
bulletมุมมองใหม่ "สะพานขอม" ฝายทดน้ำชลประทาน
bulletไขความลับปราสาทนารายณ์เจงเวง
bulletหนองหารหลวงเมืองหน้าด่าน ยันกับอาณาจักรจาม
bulletไขประตูสู่อดีตพระธาตุเชิงชุม ...... ในอีกมุมมอง
bulletประตูเมืองโบราณสกลนครอยู่ตรงไหน
bulletปฏิบัติการ "มหาสงกรานต์" ไขปริศนาจารึกเมืองสกลโบราณ
dot
เปิดประเด็นการท่องเที่ยว
dot
bulletวิสาขบูชา 22 พฤษภาคม 2567 สุริยันจันทรา กับ โบราณสถานชื่อดัง 4 แห่ง
bulletปราสาทบ้านปรางค์ มิติดาราศาสตร์และศาสตร์แห่งความเชื่อ
bulletปลานิล Biofloc "Safe and Saab"
bulletStory Board มหัศจรรย์ปราสาทภูเพ็ก ตำนานที่จับต้องได้
bulletเรือท่องเที่ยวหนองหารขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้า
bulletตัวอย่าง เส้นทางท่องเที่ยวสกลนคร 2 วัน 1 คืน
bulletยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวเส้นทาง "ราชมรรคา"
bulletTourism Gimmick
bulletTourism Project Proposal
bulletสุริยะปฏิทินจักรราศีดอนสวรรค์ Don Sawan Zodiacal Solar Calendar
bulletSt.Peter's Fish โปรโมทการท่องเที่ยวและสร้างอาชีพใหม่....สกลนคร
bulletBig Project Tourism SNO
bulletAdventure Tourism (Search-Found-Selfie) ลุยป่าค้นหาขอมพันปี
dot
ปฏิบัติการดาราศาสตร์ Operation Astronomy
dot
bulletOperation Equinox 2024
bulletOperation Spica .... ไขปริศนา "เมืองโบราณศรีเทพ"
bulletย้อนอดีต "ราหูอมสุริยา" ก่อนเปลี่ยนแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช
bulletOperation Rahu Episode XV วัดระยะทาง โลก - ดวงจันทร์ - ดวงอาทิตย์
bulletเจาะลึกเบื้องหลังเมืองโบราณศรีเทพ Operation Spica EP 2
bulletOperación Intercontinental Solsticio de Invierno ปฏิบัติการดาราศาสตร์ เห-มา-ยัน ข้ามทวีป ไทย - เม็กซิโก ธันวาคม 2022
bulletOperation Rahu Episode XIV Total Lunar Eclipse 8 Nov 2022 How Far is The Moon?
bulletOperation Transcontinental Equinox 2022 ปฏิบัติการวสันตวิษุวัตข้ามทวีป 2565
bulletOperation Chou Li Episode V ..... Earth's axis tilt 23.5?
bulletOperation Rahu Episode XIII How Far is the Moon (Lunar Eclipse 26 May 2021)
bulletOperation Bhishma Winter Solstice 2020 finding Earth's axis tilt
bulletOperation Rahu Episode XII Solar Eclipse and Summer Solstice 21 June 2020 How far and how big is the sun
bulletOperation Rahu Episode XI How far is the sun
bulletปฏิบัติการราหู ครั้งที่ 10 (Operation Rahu X) วัดระยะทางโลก - ดวงอาทิตย์ ปรากฏการณ์สุริยะปราคาเต็มดวง
bulletปฏิบัติการชูหลี 4 มุมเอียงโลกยังคง 23.5 หรือไม่ (Operation Chou Li Episode IV)
bulletOperation Eratosthenes Episode II Mar 21, 2019 Measure Earth's circumference with one stick
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลกภาคสาม Operation Doomsday Episode III
bulletOperation Galileo Episode II วัดความเร็วของโลก "หมุนรอบตัวเอง (Rotation) และโคจรรอบดวงอาทิตย์ (Revolution)"
bulletOperation Rahu IX 28 July 2018 Total Lunar Eclipse วัดระยะทางโลก - ดวงจันทร์
bulletOperation Rahu VIII Measuring Distance Earth-Moon ปฏิบัติการข้ามทวีป Thailand - USA
bulletOperation Chou Li Episode III (Measure Earth Axis Tilt With One Stick)
bulletปฏิบัติการไจตระ ถอดรหัสคณิตศาสตร์ขอมพันปี ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
bulletปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป Operation Transcontinental Equinox 2016
bulletOperation Bhishma 2016 ปฏิบัติการดาราศาสตร์ข้ามทวีป ..... การหมุนรอบตัวเองและวงโคจรของโลกยังคงปกติหรือไม่?
bulletวัดมุมเอียงของโลก...ด้วยไม้แท่งเดียว
bulletOperation Rahu Episode I measuring earth to moon วัดระยะทางจากโลกถึงดวงจันทร์ ในปรากฏการณ์จันทรุปราคาเต็มดวง
bulletOperation Rahu Episode II สูตรใหม่คำนวณระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการ "เจนัส" วัดมุมเอียงของโลก
bulletOperation Rahu Episode III 4 April 2015 วัดระยะทางโลกไปดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการเวกัส 2558 "อีราโต้สทีเน้ส " ภาค 2 วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bulletOperation Rahu Episode IV วัดระยะทางโลก - ดวงจันทร์
bulletปฏิบัติการชูหลี (Operation Chou Li) ยืนยันมุมเอียงโลก 23.5 องศา
bulletOperation Rahu Episode V วัดระยะทางโลก - ดวงอาทิตย์
bulletOperation Rahu Episode VI How far and how big is the Moon
bulletOperation Rahu Episode VII How far and how big is the sun
bulletOperation Chou Li Episode II (Measuring Earth's Tilt)
bulletวัดโลกทั้งใบ ไทย กัมพูชา ปฏิบัติการ "อีราโตสทีเนส" ข้ามประเทศ
bulletปฏิบัติการ "กาลิเลโอ" วัดความเร็วการหมุนของโลกที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลกภาค 2 ข้ามทวีป ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร VS ปีรามิดเผ่ามายา เม็กซิโก
dot
แนะนำผู้เขียน
dot
bulletนายกสโมสรโรตารีสกลนคร ปีบริหาร 2556 - 2557
bulletสรรค์สนธิ บุณโยทยาน
dot
สากกะเบือยันเรือรบ กับปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
dot
bulletปฏิบัติการอัสวีน่า ปราสาทภูเพ็ก (Operation Ashvina 23 Sep 2019)
bulletพระพุทธรูปศิลปะขอมซ่อนอยู่ใต้โพรงหินที่ปราสาทภูเพ็ก.....สื่อถึงอะไร
bulletภูเพ็ก....เมกกะโปรเจค นครที่สาปสูญ
bulletปฏิบัติการวันสิ้นโลก 2012 ท้าพิสูจน์ที่ปราสาทภูเพ็ก สกลนคร
bulletความเป็นมาของปราสาทภูเพ็ก
bulletตลึง ! พบ “ฝายหินพันปี” กลางป่าภูเพ็ก
bulletครบรอบ 10 ปี การค้นพบ "สุริยะปฏิทินพันปี" ปราสาทภูเพ็ก
bulletปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "เหมายัน" 21 -22 ธันวาคม ที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletเผยเทคนิคการออกแบบก่อสร้างปราสาทภูเพ็ก
bulletความเป็นมาของสุริยปฏิทิน
bulletพิสูจน์สุริยะวิถี กับปฏิทินมหาศักราชที่ปราสาทภูเพ็ก
bulletรับพลัง "สุริยันจันทรา" ประชันดาวหางแพนสตาร์
dot
เปิดโลกวิทยาศาสตร์
dot
bulletวันสถาปนากรุงศรีอยุธยา ....... มุมมองวิทยาศาสตร์
bulletปลูกป่าส่วนตัว กับ 2050 Net Zero Mission Impossible?
bulletพิสูจน์เชิงประจักษ์ "ปลูกป่าให้โตเร็ว" ด้วยธนาคารน้ำใต้ดิน
bulletBiofloc ...... Fish Farm 4.0
bulletทำไมเดือนกุมภาพันธ์ มี 28 วัน
bulletBiofloc Farming เลี้ยงปลาระบบปิด Fisheries 4.0
bulletข้าวหอมมะลิใช้น้ำน้อย 2019
bulletClimate Change Mitigation & Adaptation "It's Now or Never"
bulletฟาร์มปลาเชิงพาณิชย์ใช้น้ำน้อยระบบ Biofloc
bulletข้าวหอมมะลิใช้น้ำน้อย 2561 (2018)
bulletGroundwater Bank (An alternative water management)
bulletข้าวหอมมะลิกับดาราศาสตร์ ปลูกปีละ 2 ครั้ง ได้หรือไม่?
bulletHow Herbal Medicine Works
bulletระบบให้น้ำโรงเรือนปลูกผักบริษัทประชารัฐ สกลนคร
bulletป่าเศรษฐกิจครอบครัวทางเลือกใหม่ win win ทั้งชาวบ้านและรัฐบาล
bulletEarth and Space Class
bulletวิเคราะห์ฤกษ์รัตนโกสินทร์ในมุมวิทยาศาสตร์
bulletปฏิบัติการพิมาย ชาตินี้มีครั้งเดียว Operation Phimai Once or Never
bulletนาฬิกาแดดโรงเรียนวิถีธรรม ม.ราชภัฏสกลนคร
bulletทำไมชาวมายาในเม็กซิโกจึงมีรูปร่างหน้าเหมือนคนเอเซีย
bulletปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ตรงศรีษะ (sun overhead)
bulletเกาะติดไปกับยาน New Horizons เผยความลับพลูโต "ดาวเคราะห์ลูกเมียน้อย"
bulletทำนาน้ำน้อยแต่ผลผลิตสูง เป็นไปได้หรือไม่ More Rice With Less Water?
bullet21-22 มิถุนายน ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "ครีษมายัน" Summer Solstice กลางวันยาวที่สุดในรอบปี
bulletดางหาง ISON ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ปิดท้ายปี 2556
bulletมองหมากเม่าผ่านมิติดาราศาสตร์
bulletดาราศาสตร์ที่เราเห็น.....ล้วนเป็นภาพลวงตา
bulletเข้าพรรษาบางปีทำไมต้องเดือน 8-8
bulletประสบการณ์ตรงเรื่อง "ยูเอฟโอ" ผมคิดแบบวิทยาศาสตร์
bulletเกาะติดการค้นหาชีวิตบนดาวอังคาร กับยาน Curiosity
bulletหม้อหุงข้าวพลังแสงอาทิตย์ นวัตกรรมติดดิน
bulletนาฬิกาแดดต้นแบบมิติเวลาของมนุษยชาติ
bulletภาคปฏิบัติ....วัดโลกทั้งใบด้วยไม้แท่งเดียว
bulletการอบรมเชิงปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส"
bulletชวนครูไทย วัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
dot
จับประเด็นร้อน
dot
bulletปรากฏการณ์แสงเหนือ ...... ความสวยงามที่แฝงภัยอันตราย
bulletอะไรจะเกิดขึ้นถ้าแม่น้ำโขงเผชิญกับสภาพ "ไร้ตะกอน" (Hungry River)
bulletฤาตำนานหนองหารล่ม.....จะกลายเป็นเรื่องจริง
bulletทำไมคนถึงอยากครอบครอง "ดอนสวรรค์" ในบึงหนองหาร สกลนคร
bulletกู้ "หนองหาร" ด้วยมือเรา.....เริ่มต้นที่บ้าน
bulletบทเรียนอันเจ็บปวดของเขื่อนในอเมริกา....ฤา จะสะท้อนสามแสนล้านบาทเพื่อจัดการน้ำของไทย
bulletโบราณวัตถุพันปีสกลนคร....อยู่ในภาวะเสี่ยงสูญหาย
bulletภัยมืดรุกชาวสกล...จากสาหร่ายพิษในหนองหาร
bulletน้ำท่วม "ตัวเมืองสกล" บทเรียนที่น่าจะถึงเวลาสรุปเสียที
bulletพายุ "นกกระเตน" ทำเสียหายสวนยางเมืองสกล
bulletฤา...นโยบาย 300 บาท จะช่วยบรรเทาปัญหา “หัวดำออก หัวหงอกเลี้ยง”
dot
อินเดียน่าโจนส์ (ภาคสรรค์สนธิ)
dot
bulletThe Cosmic Code of Borobudur รหัสจักรวาลแห่งบูโรพุทโธ
bulletThe Riddle of Ayutthaya
bulletทำไมวันปีใหม่ต้องเป็น 1 มกราคม? Why does the new year begin on January 1 ?
bulletผลการดูงานสหกรณ์การเกษตรประเทศไต้หวัน 23 - 26 สิงหาคม 2559
bulletประกาศิตเทพเจ้ากูกูลข่าน The Return of God Kukulkan
bulletวางผังเมืองเชียงใหม่ด้วยวิธีดาราศาสตร์
bulletกุมภาพันธ์ ปี "อธิกสุรทิน" ทำไมต้อง 29 วัน
bulletมองผ่านประตูพระธาตุพนมในอีกมุม
bulletจับพิรุธรูปสลักหินอ่อน "กษัตริย์เดวิท" ที่เมืองฟอร์เรนซ์
bulletย้อนอดีตกรุงเก่าอยุธยา ถือฤกษ์ "รามนะวามิ"
bulletท่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ "โสมสูตร" ที่ปราสาทขอมในกัมพูชาหายไปไหนหมด
bulletอาทิตย์ตั้งฉากกับพุทธสถานชื่อดังในวันวิสาขบูชาโลก
bulletปราสาทพิมายในมุมมองวิทยาศาสตร์
bulletมองปราสาทขอม ในแง่มุมดาราศาสตร์ การเมือง และความเชื่อ โดยนักรบออนไลน์ กับไกด์มืออาชีพ
bulletตรุษจีน ตรุษเวียต ตรุษไทสกล และบุญเบิกฟ้า
bulletปริศนา "ปราสาทบายน" ฤา.....มนุษยชาติจะผ่านพ้นความขัดแย้ง
bulletประสูติ ตรัสรู้ ปรินิพพาน ทำไมต้องใช้ชื่อว่า "วิสาขะ"
bulletราหู.....น้ำอมฤต.....สนามบินสุวรรณภูมิ
bulletอาณาจักร "ทวารวดี" ทำไมจึงล่มสลาย
bullet"มาฆบูชา" ทำไมต้องใช้ชื่อนี้
bullet"ทัชมาฮาล" ในมุมมองดาราศาสตร์
bulletคำสอนพุทธองค์เปล่งประกายอีกครั้งในดินแดนภารตะ
bulletเมือง "สารนาท" ที่มาแห่งวันอาสาฬหบูชา
bulletแกะรอย "สุริยะเทพ" ที่ปราสาทพนมบาเค็ง
bulletถอดความศิลาจารึกพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 พบ "ฤกษ์อโรคยาศาล"
bulletปราสาทหินพิมาย กับสามเหลี่ยมพุทธมหายาน
bulletจากพระธาตุเชิงชุม ถึงพุทธคยา
bulletถอดรหัสขอมพันปี 80 องศา พบราศีเมษ
bulletไขปริศนาปราสาทพนมรุ้ง
bullet13 เมษายน 2551 วันสงกรานต์ จริงหรือ ?
bullet21 มี.ค. 51 ปรากฏการณ์ทางดาราศาสตร์ที่ยิ่งใหญ่ของโลก
bulletตำนานวันปีใหม่ มิติแห่งกาลเวลาของมนุษยชาติ
bulletเข้าพรรษา ปี 2550 ทำไมต้องมีเดือนแปดสองหน
bulletมหาสงกรานต์ 13–15 เม.ย.
bulletปฏิบัติการอีราโตสทีเนสวัดโลกทั้งใบ ด้วยไม้แท่งเดียว
bulletบ่าวคำหอม ล่ะเบ๋อ
bulletแวดวง BCL.
bulletปฏิบัติการ "อีราโทสทีเนส" วัดเส้นรอบวงโลกด้วยไม้แท่งเดียว




ปราสาทบ้านปรางค์ มิติดาราศาสตร์และศาสตร์แห่งความเชื่อ

 ปราสาทบ้านปรางค์

มิติดาราศาสตร์และศาสตร์แห่งความเชื่อ

 

 

        ปราสาทบ้านปรางค์  

          โบราณสถานสร้างในยุคขอมเรืองอำนาจ กรมศิลปากรให้ข้อมูลว่าเป็นศาสนาสถานฮินดูสร้างในยุคขอมปาปวนตอนปลายต่อเชื่อมกับยุคขอมนครวัดตอนต้น รางพุทศตวรรษ ที่ 17 ปัจจุบันตั้งอยู่ที่บ้านปรางค์นคร หมู่ 14 ตำบลบ้านปรางค์ อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา ณ พิกัดภูมิศาสตร์ N 15 29 36 E 102 05 43 ใช้วัสดุศิลาแลงผสมกับหินทราย ของเดิมเป็นปราสาท 3 หลัง ในแนวทิศเหนือ - ใต้ บนฐานเดียวกัน แต่เหลือให้เห็นเพียงปราสาทองค์กลาง อนึ่ง ท่านที่ต้องการทราบรายละเอียดเชิงโบราณคดีก็สามารถค้นหาบทความของกรมศิลปากรและเอกสารต่างๆใน Google ...... บทความนี้จะฉีกแนวไปที่ประเด็นดาราศาสตร์และศาสตร์แห่งความเชื่อ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งเสน่ห์การท่องเที่ยว "เชิงวิทยาศาสตร์ และศาสตร์สายมู" 

 

 

 

กรมศิลปากรอธิบายว่าเดิมปราสาทหลังนี้มีทั้งหมด 3 หลัง

เรียงตัวแนว เหนือ - ใต้ ปัจจุบันเหลือเพียงองค์กลางหลังเดียว

 

ตำแหน่งที่ตั้งของปราสาทบ้านปรางค์ ตำบลบ้านปรางค์ อ.คง จังหวัดนครราชสีมา

 

        มิติดาราศาสตร์ และศาสตร์แห่งความเชื่อ

          ก่อนอื่นขอทำความเข้าใจหลักการของมุมกวาดทางดาราศาสตร์ (azimuth) โดยเริ่มต้น ณ ทิศเหนือ พิกัด 00 องศา เมื่อกวาดไปทางขวามือถึงทิศตะวันออก เป็น 90 องศา กวาดต่อไปทางทิศใต้เป็น 180 องศา และกวาดต่อไปถึงทิศตะวันตก เป็น 270 องศา กวาดมาถึงทิศเหนืออีกครั้ง เป็น 360 องศา แต่ทางดาราศาสตร์เรียกว่า 00 องศา อนึ่ง "อาซิมุส" (Azimuth) มาจากภาษาอารบิกแปลว่า "มุม" เพราะนักเดินเรือที่เก่งในสมัยโบราณเป็นชาวอาหรับ พวกเขาใช้ตำแหน่งดาวเป็นตัวช่วยบอกทิศทางและให้ค่าทางคณิตศาสตร์เป็น "องศา" คนอังกฤษจึงเอาภาษาอารบิกมาใช้กับวิชาดาราศาสตร์

 

 

ไดอะแกรมแสดงพิกัดมุมกวาด (Azimuth)

 

          การลงพื้นที่สำรวจตัวปราสาทอย่างละเอียดเมื่อ 10 - 12 ตุลาคม 2561 เพื่อเตรียมข้อมูลบรรยายแก่คณะนักท่องเที่ยวนำโดยคุณเพชรดา ศรชัยไพศาล นายกสมาคมภาษาเพื่อการศึกษาอาชีพและธุรกิจนำเที่ยว นักเรียนและชาวชุมชนบ้านปรางค์นคร คืนวันที่ 11 ตุลาคม ..... ได้พบหลักฐานเชิงดาราศาสตร์และโบราณคดีที่น่าสนใจ กล่าวคือ

          1.ปราสาทหลังนี้หันหน้าตรงเข้าหาทิศตะวันออกแท้ (due east) ที่มุมกวาด 90 องศา ดังนั้น ช่วงวันที่ 20 - 22 มีนาคม ปรากฏการณ์ "วสันตวิษุวัต" (vernal equinox) ตรงกับวันปีใหม่ในปฏิทิน "มหาศักราช" (saka calendar) ซึ่งอาณาจักรขอมใช้ปฏิทินฉบับนี้อย่างแพร่หลาย ยามเช้าตรู่แสงอาทิตย์จะส่องตรงเข้าไปที่กลางประตูขององค์ปราสาท ขณะเดียวกันดวงอาทิตย์อัสดงจะตรงกับประตูหลอกด้านทิศตะวันตก

 

หน้าตาของปฏิทินมหาศักราช (saka calendar) อาณาจักรขอมรับอิทธิพลมาจากอินเดีย 

วันที่ 21 หรือ 22 ของปฏิทินสากลปัจจุบัน ตรงกับวันที่ 1 เดือนไจตระ (Chaitra month) เป็นปีใหม่

และปรากฏการณ์ "วสันตวิษุวัต" ปฏิทินมหาศักราชมีหลักเกณฑ์ 365 วัน ในปีปกติ (22 มีนาคม)

และ 366 ปีอสุรกปฏิทิน (21 มีนาคม) อนึ่ง เป็นที่น่าสังเกตว่าช่วง "กลางวันยาว"

ในหนึ่งเดือนมี 31 วัน และช่วง "กลางวันสั้น" แต่ละเดือนมี 30 วัน ส่วนการปรับชดเชยทุกๆ 4 ปี

จะให้อยู่ในเดือนไจตระ มี 30 และ 31 วัน  

 

 

ปรากฏการณ์สำคัญทางดาราศาสตร์ ณ ปราสาทปรางค์ ปีละ 4 คร้ัง ได้แก่ 
 1.วสันตวิษุวัต (vernal equinox) กลางวันเท่ากับกลางคืนฤดูใบไม้ผลิ 20 - 21 มีนาคม 
2.กลางวันเท่ากับกลางคืนฤดูใบไม้ร่วง ศารทวิษุวัต (autumnal equinox) 22 - 23 กันยายน
3.กลางวันยาวที่สุด ครีษมายัน (summer solstice) 21 - 22 มิถุนายน
4.กลางคืนยาวที่สุด เหมายัน (winter solstice) 21 - 22 ธันวาคม
 
 

 

 

 

 

"รอยขีด" บนพื้นหินทรายที่ส่วนหน้าของปราสาทแสดงพิกัดดาราศาสตร์

มุมกวาด (azimuth) 90 องศา หมายถึงทิศตะวันออกแท้ (due east)

ตรงกับดวงอาทิตย์ยามเช้าตรู่ในปรากฏการณ์ "วิษุวัต" ปีละ 2 ครั้ง

 

2.ตัวปราสาทยังทำมุมกับทิศ เหนือ ทิศใต้ และทิศตะวันตก อย่างมีนัยสำคัญ

 

                   ทิศเหนือ

ในทางดาราศาสตร์ ทิศเหนือมีพิกัดที่มุมกวาด 00 องศา หรือ azimuth 00

 

 

 

 

 

 

 

 

                 ทิศตะวันตก

พิกัดดาราศาสตร์มีค่ามุมกวาด 270 องศา azimuth 270 

 

                 

                     ทิศใต้

  พิกัดดาราศาสตร์มีค่ามุมกวาด 180 องศา หรือ azimuth 180

 

  

 

 

 

       แสงอาทิตย์เช้าตรู่ในปรากฏการณ์วสันตวิษุวัต 

          ภาพเหล่านี้เป็นผลงานยอดเยี่ยมของมือกล้องอาชีพและนักเขียนสารคดีชื่อดัง คือ "คุณอุ้มสี ธีรมา วิเสโส" ต้องขอขอบคุณเป็นอย่างสูงครับ ...... แสงอาทิตย์ยามเช้าตรู่ของปรากฏการณ์ "วสันตวิษุวัต" ส่องตรงเข้าประตูปราสาท ทำให้พระพุทธรูปสว่างขึ้นมาท่ามกลางความมืดเป็นที่น่าอัศจรรย์ยิ่งสำหรับ "ศาสตร์แห่งความเชื่อ" หรือเราๆท่านๆใช้วลีเด็ดว่า "สายมู"    

 

 

นัยว่าพลังจากสุริยะเทพในวันสำคัญแห่งปฏิทินมหาศักราชจะเป็นศิริมงคลยิ่ง

 

 

การนั่งสมาธิรับพลังสุริยะเทพในปรากฏการณ์วสันตวิษุวัต

 

 

 

 

การแสดงย้อนยุคสะท้อนความเชื่อของบรรพชนในอดีต

 

 

 

 

         ปรากฏการณ์ "สุริยันจันทรา" ณ บารายสวรรค์

                        อีกหนึ่งเสน่ห์ของดาราศาสตร์ ณ บารายสวรรค์ ...... ทุกๆขึ้น 14 ค่ำ ดวงอาทิตย์อัสดง (sunset) กับ ดวงจันทร์เต็มดวง (full moon) จะอยู่ในระนาบเดียวกันบนขอบท้องฟ้า หากท่านผู้ชมไปยืนอยู่ที่จุดชมวิวบนสะพานไม้ไผ่กลางบารายจะเห็น "ภาพสะท้อนของดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ในน้ำอีก 2 ดวง" ภาษาการท่องเที่ยวเรียกว่า Sun - Moon - Lake ดังตัวอย่าง

 

ไดอะแกรมแสดงการเกิดปรากฏการณ์ "สุริยันจันทรา" ขึ้น 14 ค่ำ ทุกเดือน

 

เย็นวันที่ 31 กรกฏาคม 2566 จะเห็นปรากฏการณ์ "สุริยันจันทรา" ในบารายสวรรค์

 

ถ้ายืนอยู่ ณ จุดชมวิวกลางบาราย ดวงจันทร์จะขึ้นทางทิศตะวันออก

ที่มุมกวาดจากทิศเหนือ 119 องศา ขณะเดียวกันดวงอาทิตย์อัสดง

ที่ฝั่งตรงข้ามที่มุมกวาด 286 องศา

 

         กำหนดการชม "สุริยันจันทรา" ในรอบปี 2566

 

                      31 กรกฏาคม

                      30 สิงหาคม

           28 กันยายน

           28 ตุลาคม

           26 พฤศจิกายน

           26 ธันวาคม

 

 

        มหัศจรรย์ ...ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "บารายสวรรค์" ปีละ 4 ครั้ง

          โดยปกติทั่วไปปราสาทขอมกับ "บาราย" (Baray) ต้องมีความสัมพันธ์กันเชิงเรขาคณิต หรือ หันหน้าไปในทิศทางเดียวกัน ..... แต่ที่ปราสาทบ้านปรางค์ ตัวปราสาท กับ บาราย หันหน้าคนละทิศ ..... ทำไมจึงเป็นเช่นนี้ ? .... เป็นไปได้ไม้ ปราสาท กับ บาราย สร้างคนละยุคสมัย? ..... หรือ มีอะไร Unseen?

          การวางตัวของบารายสวรรค์ในแนวมุมกวาด 70 องศา (azimuth 70) ....... สอดคล้องกับแนว ตะวันออก - ตะวันตก ของปราสาทพิมาย ดังนั้น ปรากฏการณ์ดวงอาทิตย์ขึ้นและดวงอาทิตย์ตก ในวันสำคัญของปราสาทพิมาย ก็เหมือนกันเป๊ะ ...... บังเอิญ?

         อนึ่ง ท่านที่เชื่อเรื่อง "ราศี" สามารถมารับแสงสุริยาเช้าตรู่ตรงกับวันเริ่มต้นราศี "คนคู่" (zodiac gemini) 22 พฤษภาคม และ "ราศีสิงห์" (zodiac leo) 23 กรกฎาคม ..... โดยมาพัก homestay ที่ชุมชนบ้านปรางค์ ท่านจะได้พลังจากศาสตร์แห่งความเชื่อ หรือที่นิยมเรียกกันว่า "สายมู" และสร้างรายได้แก่ชุมชนในโอกาสเดียวกัน    

 

 

บารายสวรรค์ กับตัวปราสาทบ้านปรางค์ หันหน้าไปคนละทิศ

ตัวปราสาทหันหน้า 90 องศา แต่บารายสวรรค์หันหน้า 70 องศา 

 

บารายสวรรค์ ของปราสาทบ้านปรางค์ วางตัวในแนว

ตะวันออก - ตะวันตก ด้วยมุมกวาด 70 (azimuth 70)  

 

บารายสวรรค์ กับปราสาทพิมาย วางตัวแนวตะวันออก - ตะวันตก

เหมือนกันเป๊ะ ทำให้ปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ในวันสำคัญ

ที่ปราสาทพิมายก็เหมือนกับที่บาราย 

 

ปรากฏการณ์สำคัญทางดาราศาสตร์ที่ปราสาทพิมาย ปีละ 4 ครั้ง 

 

 

ดวงอาทิตย์ขึ้น ณ กึ่งกลางของบารายสวรรค์ ปีละ 2 ครั้ง

ชมได้ ณ จุดชมวิวกลางสะพาน ตรงกับวันที่ 22 พฤษภาคม

เป็น "ราศีคนคู่" (zodiac gemini) และ 23 กรกฎาคม "ราศีสิงห์"

(zodiac leo) เราๆท่านๆที่มีความเชื่อในเรื่อง "ราศี"

สามารถมารับพลังในราศีของท่านอย่างเต็มอิ่มโดยมานอนค้างคืน

homestay ที่บ้านปรางค์ เพื่อตื่นเช้าตรู่ในวันสำคัญของท่าน

 

ชมอาทิตย์อัสดง กึ่งกลางบารายสวรรค์ ปีละ 2 ครั้ง

วันที่ 29 มกราคม และ 14 พฤศจิกายน  

 

         เรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์นอกห้องเรียน .......... ปฏิบัติการกับของจริง

          ปราสาทบ้านปรางค์เป็นตำราเรียนที่ต้องพิสูจน์ด้วยตัวเอง ....... ด้วยคำถามที่ท้าทาย ........ ถ้านักเรียนมีเพียงอุปกรณ์พื้นๆ เช่น ปากกา ดินสอ วงเวียน ไม้บรรทัด กระดาษ และไม้แท่งเล็กๆ จะสามารถค้นหาทิศ "ตะวันออกแท้" เพื่อวางแนวปราสาทให้ตรงกับทิศนี้ได้หรือไม่ บรรพชนเมื่อพันปีที่แล้วท่านเหล่านั้นไม่มี GPS ไม่มีเข็มทิศ ไม่มีเครื่องมือวิทยาศาสตร์ แต่สามารถวางแนวปราสาทได้ตรงเป๊ะ ...... ทำได้อย่างไร?

          นี่คือ "บทพิสูจน์" ....... ความรู้ปัจจุบัน ฤา จะเทียบชั้นกับวันวาน 

 

การหาแนวทิศตะวันออกแท้ด้วยวิธีคณิตศาสตร์โบราณที่เรียกว่า Shadow Plot 

 

 

เริ่มต้นด้วยการใช้แท่งตะปูหรือแท่งไม้ ปักให้ได้ฉากกับพื้น

และทำเครื่องหมายที่ปลายเงาทุกๆ 10 นาที สังเกตว่าปลายเงา

จะตัดกับวงกลม ณ ที่ใดที่หนึ่ง

 

ทำเครื่องหมายที่ปลายเงาทุกๆ 10 นาที ตั้งแต่ 09:00 จนถึง 15:00 น.

จะได้เส้นโค้ง (curve) ทำเครื่องหมาย (สีแดง) ณ จุดที่เส้นของปลายเงาตัดกับวงกลม

ลากเส้นตรงผ่านจุดทั้งสองจะได้แนว ตะวันออก - ตะวันตก 

 

เมื่อได้แนวเส้นตรง ตะวันออก - ตะวันตก ลากเส้นตั้งฉากก็จะได้ แนวเหนือ - ใต้

 

 

วางแปลน (layout of floorplan) ตัวปราสาทให้สอดคล้องกับทิศทั้งสี่

 

ก่อสร้างตัวปราสาทให้ตรงกับแปลน

 

           พิสูจน์ กับของจริงที่ปราสาทบ้านปรางค์

     ทดลองใช้เส้นตรงที่ขีดอยู่บนพื้นหินทรายเป็น "บททดสอบ" และปฏิบัติการ Shadow Plot 

 

 

เส้นตรงบนพื้นหินทรายใกล้กับทางขึ้นปราสาทที่บรรพชนทำไว้เมื่อพันปีที่แล้ว

 

ตั้งสมมุติฐาน ...... เป็นแนว ตะวันออก - ตะวันตก จริงหรือ?

 

          ปฏิบัติการ Shadow Plot ตั้งแต่ Step 1 จนถึง Step 5 

 

ทำเครื่องหมายที่ปลายเงาทุกๆ 10 นาที เริ่มตั้งแต่ 09:00 - 15:00 จะได้เส้นโค้ง 

 

สร้างวงกลมโดยศูนย์กลางอยู่ที่แท่งไม้ วงกลมจะตัดกับเส้นโค้ง ณ จุด 2 แห่ง 

 

 

ทำเครื่องหมาย ณ จุดที่วงกลมตัดกับเส้นโค้ง 

 

 

ากเส้นตรงระหว่าง 2 จุด จะได้แนวตะวันออก - ตะวันตก 

 

 

ลากเส้นตั้งฉากจะได้แนวทิศ เหนือ - ใต้

ตรวจสอบ .......เส้นตรง East - West ที่สร้างขึ้นจากการทำ Shadow Plot ขนานกับรอยขีด หรือไม่? และเส้นตรง North - South ตั้งฉากกับรอยขีดไม้?

 

           บรรยายและสาธิตการออกแบบปราสาทปรางค์

                              23 กุมภาพันธ์ 2567 อาจารย์ณภัค คณารักษ์เดโช (อาจารย์ฝน) คณะวิทยาการจัดการ ม.ราชภัฏนครราชสีมา ได้เป็นเจ้าภาพจัดโครงการพัฒนาชุมชนต้นแบบการท่องเที่ยวเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตจากวัฒนธรรมและวิถีชีวิตคนโคราช ในการนี้มีบรรยายพิเศษให้แก่กลุ่มวิสาหกิจชุมชนการท่องเที่ยวบ้านปรางค์นคร อำเภอคง จังหวัดนครราชสีมา

               ได้บรรยายที่มาของปราสาทปรางค์และสาธิตวิธีการออกแบบให้ตัวปราสาทหันหน้าตรงกับปรากฏการณ์ดาราศาสตร์ "วิษุวัติ" ที่มุมกวาด 90 องศา และวิธีการหาแนวระนาบเพื่อวางฐานรากให้ได้ระดับกับพื้นอย่างมั่นคง

 

           วิธีหาทิศทั้งสี่ E - W - N - S ด้วยเงาดวงอาทิตย์ (shadow plot)

 

  

เริ่มต้นด้วยการตั้งหลักไม้ให้ตั้งฉาก และใช้ตะปูตอกลงในดินที่ปลายเงาทุก 20 นาที 

 

ทำเครื่องหมายที่ปลายเงาด้วยตะปูทุก 20 นาทีตั้งแต่ 09:00 น. จนถึง 15:00 น. จะได้เส้นโค้ง แสดงถึงการเคลื่อนที่ของเงาดวงอาทิตย์ 23 กุมภาพันธ์ 2567 มีลักษณะโค้งจากทิศตะวันออกไปทางทิศตะวันตก

 

 

วาดวงกลมโดยใช้หลักไม้เป็นจุดศูนย์กลาง เส้นรอบวงจะตัดกับความโค้งของเงาดวงอาทิตย์ 2 จุด ลากเส้นตรงระหว่างทั้งสองจุด 

 

ได้แนว E - W และลากเส้นตั้งฉากจะได้ N - S

วางฐานของปราสาทให้สอดคล้องกับทิศ E - W และ N - S 

 

            การวางฐานปราสาทให้ได้ระดับกับพื้น

                การหาแนวระนาบสามารถทำได้ง่ายๆด้วยอุปกรณ์พื้นบ้าน ประกอบโครงไม้สำหรับขึงเชือกแนวระนาบและเชือกห้อยลูกดิ่งในแนวตั้ง ในการนี้ต้องปรับเชือกแนวระนาบให้ "ได้มุมฉาก" กับเชือกห้อยลูกดิ่ง ถ้าเชือกแนวระนาบได้มุมฉากกับแนวดิ่งทุกจุด ...... แสดงว่า "นี่คือแนวระนาบ" ที่ถูกต้อง  

 

 

 

 

 

 

 

           ปราสาทบ้านปรางค์ ....... สร้างยังไม่เสร็จ?

              ปราสาทขอมทั่วไปมีรูปแกะสลักตามที่ต่างๆไม่มากก็น้อย ผู้สร้างจะรอให้ตัวปราสาทเส็จก่อนและแกะสลักตามหลัง แต่ปราสาทหลังนี้ไม่พบร่องรอยภาพแกะสลัก เหมือนกับปราสาทตาควายที่จังหวัดสุรินทร์ติดชายแดนประเทศกัมพูชา ....... ผู้รับเหมา "ทิ้งงาน"?

 

 

ขั้นตอนการก่อสร้งปราสาทขอม ช่างแกะสลักจะเป็นงานงวดสุดท้าย

 

 

ปราสาทตาควาย จังหวัดสุรินทร์ และปราสาทบ้านปรางค์ จังหวัดนครราชสีมา ทั้งคู่ยังไม่มีการ "ส่งผลงานงวดสุดท้าย" ....... หรือว่าพวกเขาจะย้อนเวลากลับมาอีกครั้งหนึ่ง 

 

 

 







Copyright © 2010 All Rights Reserved.
มูลนิธิเพื่อการพัฒนาผู้นำธุรกิจและชุมชน
The Foundation for Business and Community Leadership Development
โดย
นายอารีย์ ภู่สมบูญ
ประธานกรรมการมูลนิธิฯ